Denken met zijn handen: Hernán Soriano’s materiële vocabularium

De wereld van de Argentijnse beeldend kunstenaar Hernán Soriano (1978) binnengaan voelt als het betreden van een archiefkamer vol curiositeitenkasten. De doffe geur van oude boeken kraakt in de stilte, schemerig warm amberkleurig kaarslicht strijkt over bruin getint papier, een grote gekleurde wereldkaart ligt half uitgerold op een massief eiken bureau.

In de New Art Section, op de stand van Quimera Galería (Buenos Aires), toont Soriano een selectie werken uit verschillende periodes van zijn praktijk. Hij omschrijft zijn methode als ‘denken met zijn handen’: hij vouwt, snijdt, assembleert, scheurt, traceert en herdenkt wat elementen uit het verleden in het heden zouden kunnen worden. Zijn ambacht verbindt hij rechtstreeks met het atelier, een plek om te mijmeren alvorens iets in beweging te zetten. De werken die hier samenkomen maken deel uit van wat hij zelf een ‘georganiseerd systeem’ noemt, een geheel waarnaar hij steeds terugkeert, vertrouwde motieven heractiveert en in nieuwe constellaties laat opduiken.

Zijn delicate en precieze praktijk, vaak opgebouwd uit uitsnijdingen in archiefpapier, roept iets op van een oude wereld die blijft terugkeren, waarin kunst en wetenschap vanzelfsprekender in elkaar overvloeiden, en waarin overzeese koloniale reizen werden ondernomen met behulp van en verfijning van cartografie. Via zijn ingrepen openen zich verschillende hedendaagse lezingen, niet in het minst in zijn subtiele omgang met materiaal en zijn verfijnde spel met taal.

In Nuestra Flor (2021) splijt hij een wereldbol open tot een bloeiende bloem. La flor (de bloem) resoneert haast instinctief met het vrouwelijke ontstaan van leven, een betekenis die in het woord zelf verscholen zit en die, verhuld, ook naar de vulva kan verwijzen. In La Laguna (2017) geeft hij een kaart, een vlak oppervlak, en een lagune, een ondiep wateroppervlak, een driedimensionaal lichaam. Tegelijkertijd snijdt hij de vorm uit de kaart zelf. De titel verwijst ook naar de Spaanse uitdrukking una laguna mental, een blinde vlek in het geheugen, terwijl hij die leegte materieel in het oppervlak van de kaart uitsnijdt. 

Soriano merkt op dat het leven in Argentinië, een Zuid-Amerikaans land getekend door sterke Europese invloeden, zijn blik als kunstenaar en zijn relationele verhouding tot materiaal heeft gevormd. 

In dat opzicht zijn de kunstwerken met avocadopitten bijzonder intrigerend. Hij kerft in de pit, het hart van de vrucht, en vormt haar om tot ontelbare organische gedaanten tot ze haast onherkenbaar wordt. De avocadopit is een element dat we vaak over het hoofd zien, maar ze bezit uitgesproken esthetische kwaliteiten: een warme amberbruine gloed, een houtachtige structuur. Op uitgesproken materiële wijze verbindt de pit het efemere, dat wat afsterft, met het verloop van de geschiedenis.

In El Comienzo de la Alborada (2025) dwarrelen organisch afgeronde uitsnijdingen van de avocadopit over partituurpapier als muzieknoten. La alborada betekent dageraad; het is alsof Soriano een melodie van ochtendglorie componeert waarin de natuur muzikaal wordt verbeeld.

Tegelijkertijd is de avocado een belangrijk inheems product van Latijns-Amerika en draagt het woord “avocado” meerdere lagen van regionale identiteit in zich. In het huis waar hij opgroeide stond een avocadoboom, waardoor de vrucht ook nauw verweven raakte met zijn persoonlijke en emotionele geschiedenis.

In verschillende titels waarin Soriano elementen uit avocadopitten kerft, introduceert hij het neologisme páltico (met de vrouwelijke vorm páltica), een woord dat hij zelf verzon, afgeleid van palta (avocado). Net zoals herboristen, botanici en natuuronderzoekers ooit nieuwe woorden moesten uitvinden of ontlenen om bloemen, planten en dieren te classificeren, zo verzint Soriano een nieuw begrip binnen de Spaanse taal. Het is alsof hij een eigen taxonomie installeert binnen zijn artistieke register.

Stap binnen in Soriano’s gelaagde wereld op Art Rotterdam 2026, te zien bij Quimera Galería in de New Art Section.

Bio
Hernán Soriano (1978, Buenos Aires, Argentinië) is een beeldend kunstenaar wiens werk zich beweegt tussen tekening, sculptuur en het bouwen van objecten met verzamelde materialen en verouderde technologieën. Een belangrijk moment in zijn carrière was de solotentoonstelling Formar mentalmente una máquina in het Museo de Arte Moderno de Buenos Aires (26 oktober 2016 – 19 februari 2017), waar hij oude boeken en lithografieën bewerkte tot landschappen van herinnering met poëtische herhalingen.

In 2022 ontving hij de Premio Azcuy de Arte Contemporáneo voor het project Sonos, een permanente geluidsinstallatie in het Donna Magna-gebouw, gekozen uit meer dan 200 nationale inzendingen. Zijn werk wordt gewaardeerd om de manier waarop hij geluid, materiaal en actieve deelname van het publiek samenbrengt. Daarnaast nam hij deel aan belangrijke groepstentoonstellingen, zoals het 23e Stuttgarter Filmwinter Festival (Duitsland) en Museo de los mundos imaginarios in Museo MAR.

Geschreven door Emily van Driessen