Coming soon
Coming soon
Selecteer type
This year marks the tenth edition of the NN Art Award. The annual incentive prize of €10,000 is awarded to a talented artist who completed their education in the Netherlands and presents work at Art Rotterdam (27–29 March at Rotterdam Ahoy). The professional jury nominated four artists: Fiona Lutjenhuis (Galerie Fleur & Wouter), Tina Farifteh (Gallery Vriend van Bavink), Mandy Franca (Night Café Gallery) and Kyra Nijskens (Prospects / Mondriaan Fonds). From 14 March to 25 May 2026, work by all nominees will be on view at Kunsthal Rotterdam.
Fiona Lutjenhuis’s youth was shaped by an exceptional context: she grew up in the Malva sect, a religious community in a village in Brabant, which she left behind at the age of sixteen. This closed sect drew on an eclectic mix of theosophy, esoteric cosmology, secret societies and beliefs surrounding supernatural and extraterrestrial life. Lutjenhuis translates this ideological legacy and her personal memories into a hybrid visual language, enriched by archival research. Her work is not a literal reconstruction, but rather a symbolic and poetic retelling, often infused with humour, as a way of getting some grip on her past. The resulting works frequently combine playful and grim elements. For Lutjenhuis, her practice is a way of reinterpreting her exceptional childhood without attaching judgement to it. She approaches the world from a rational, autonomous and agnostic worldview, while at the same time retaining a spiritual curiosity about could might possibly exist.
At Kunsthal Rotterdam, Lutjenhuis presents, for example, two large folding screens titled “I Flourish Into Chaos” (2024). On the panels, the leaders of the sect appear as birds of prey: owls and a hawk. Floating buildings with seemingly transparent walls depict scenes from her family history, in which people are rendered as static Japanese kokeshi dolls. This visual language is not a coincidence: the Malva sect regularly appropriated elements from different religious and cultural traditions. The all-seeing eye that recurs on the screens refers to Geza-4, the planet that is regarded within the sect as the ultimate place of refuge.
The artist often creates works that evoke a sense of domestic shelter, including a birdhouse and a painted light-blue bed construction with the telling title “Family Trip”. In that work, the bed frame is transformed into a sandbox with small sandcastles, causing the piece of furniture to lose its domestic function and literally turn into a charged landscape. Lutjenhuis’s oeuvre is populated by human, animal and extraterrestrial figures and engages with themes such as belief, power and submission.
Fiona Lutjenhuis was born in Zevenaar in 1991. She studied at the ArtEZ University of the Arts in Arnhem and subsequently took part in the residency programme at the Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Her work was previously shown at Stedelijk Museum Amsterdam, Het Noordbrabants Museum, 1646, the Dordrechts Museum, Schiphol Airport, the H3H Biennale and Drawing Centre Diepenheim. It is held in the collections of, among others, the AkzoNobel Art Foundation, Museum Helmond and SCHUNCK Glaspaleis.
Fiona, could you tell us more about the work you are presenting at Art Rotterdam and at Kunsthal Rotterdam?
The work I am showing at Art Rotterdam is an installation with a combination piece of furniture as a bed, with a mosquito net, paintings, sculptures and soft toys. For this presentation, I deliberately chose a setting in which I feel safest and where I can retreat for a moment, even at an art fair. The imagery in the paintings is based on dreams that have stayed with me: a world between sleeping and waking, a place where I like to be and where rules can be distorted. Once I wake up, I am often disappointed that everything is once again governed by social, political and natural rules. Despite the fact that I have many nightmares, I also love sleeping, because the world then feels more fluid, as a form of escape. Three paintings are presented in which dreams are depicted.
For Kunsthal Rotterdam, I have two folding screens in mind, which together form the work “I Flourish Into Chaos” (2024). I made these two screens based on the ten entities from other planets that were central to my parents’ religious beliefs. The entity that was discussed most was Master Ankhmania. The masters, also known as the guardians, are depicted on the reverse side as conical forms.
Within the screens unfolds a pine forest populated by birds, including birds of prey and an owl. Notably, the owl is not counted among the birds of prey. The birds stand for the entities believed to inhabit birds. They hold us like dolls. The dolls in the floating houses represent metaphorical scenarios from our household. For me, the combination of birds and dolls conveys the feeling that I was protected, but at the same time also controlled. Out of fear of the unknown, I hoped that the entities from other planets would look like birds.
The eastern influences that often recur in my work have a clear origin. As a child, I was convinced that my previous life had taken place somewhere in Asia. My father affirmed that idea: he believed he had lived in Scotland in a previous life and my mother in France or Spain, where she was labelled a witch. Absurd, of course, but within my childhood imagination and the context in which I grew up, this felt entirely normal.
In addition, I have a strong preference for Japanese, South Korean, Thai and Chinese design. What appeals to me, for example, is that in South Korea, art and design are not separated. I believe that’s a realistic way of looking at culture: as a whole in which belief, art and daily life are interconnected. For the folding screens, I also looked at their origins. They travelled from China to Europe and gradually became westernised there. Both works contain quite intimate references to my own worlds and those of my parents and the religious sect. By presenting these references in a playful, childlike way, I hope to soothe myself and make the whole more bearable.
What are your plans for 2026?
This year, I started compiling drawings, together with publisher Terry Bleu. That book will be published in March. In addition, I am working on two presentations abroad, although unfortunately I cannot share anything about those just yet.
I am also busy ticking off everything I still want to do. It think it’s important to realise the work I truly want to make, without later regretting that I never did it. To that end, I collaborate a lot with other artists and makers, combining our crafts and challenging one another. In this way, boundaries continue to be pushed.
From these collaborations, a new, free presentation will also emerge. In that context, experimentation is a plus. For me as an artist, it is the driving force that keeps the engine running.
Can you describe how you felt when you heard that you had been nominated for the NN Art Award?
I felt honoured, but also somewhat conflicted, as I’ve also been nominated for another prize recently [the Prix de Rome, ed.]. At the same time, I am very grateful that I am able to take up space as an artist and represent my imagination and the horror within it. It makes me happy that I am being welcomed into the art world with this work.
What project would you take on immediately if you were to win the award?
I would love to curate an exhibition myself with other makers and artists, working from project-based collectives. What I truly dream of are large installations in which others can physically enter our worlds. For me, one work is basically half a work. I enjoy creating series with multiple layers and contexts, in which all kinds of stories emerge. I would therefore like to realise a show in which a great deal of work comes together, with room for others to also take their place within it. I would want to curate that exhibition myself.
The winner of the NN Art Award 2026 will be announced on Friday 27 March at Kunsthal Rotterdam. During this festive evening, all exhibitions, including the NN Art Award exhibition, will be freely accessible to invited guests.
Written by Flor Linckens
Dit jaar viert de NN Art Award haar tiende editie. De jaarlijkse stimuleringsprijs van €10.000 gaat naar een getalenteerd kunstenaar die een opleiding in Nederland afrondde en werk presenteert op Art Rotterdam (27-29 maart in Rotterdam Ahoy). De vakjury nomineerde vier kunstenaars: Fiona Lutjenhuis (Galerie Fleur & Wouter), Tina Farifteh (Gallery Vriend van Bavink), Mandy Franca (Night Café Gallery) en Kyra Nijskens (Prospects / Mondriaan Fonds). Van 14 maart tot en met 25 mei 2026 is het werk van alle genomineerden te zien in Kunsthal Rotterdam.
De jeugd van Fiona Lutjenhuis werd gevormd door een uitzonderlijke context: ze groeide op in de Malva-sekte, een religieuze gemeenschap in een Brabants dorp, die ze op haar zestiende achter zich liet. Deze gesloten sekte putte uit een eclectische mix van theosofie, esoterische kosmologie, geheime genootschappen en overtuigingen over bovennatuurlijk en buitenaards leven. Lutjenhuis vertaalt deze ideologische erfenis en persoonlijke herinneringen naar een hybride beeldtaal, die ze voedt met archiefonderzoek. Haar werk is geen letterlijke reconstructie, maar een symbolische en poëtische hervertelling, vaak met een dosis humor, om zo grip te krijgen op haar verleden. Dat levert werken op die vaak zowel een speels als grimmig element hebben. Voor Lutjenhuis is haar praktijk een manier om haar uitzonderlijke jeugd te herinterpreteren zonder daar een waardeoordeel aan te verbinden. Ze benadert de wereld vanuit een rationeel, autonoom en agnostisch wereldbeeld, maar behoudt tegelijkertijd een spirituele nieuwsgierigheid naar wat er mogelijk zou kunnen bestaan.
In Kunsthal Rotterdam presenteert Lutjenhuis bijvoorbeeld twee grote kamerschermen met de titel ‘I Flourish Into Chaos’ (2024). Op de panelen verschijnen de leiders van de sekte als roofvogels: uilen en een havik. Zwevende gebouwen met opengewerkte wanden tonen scènes uit haar familiegeschiedenis, waarin mensen zijn weergegeven als statische Japanse kokeshi-poppen. Die beeldtaal is niet toevallig: de Malva-sekte eigende zich regelmatig elementen toe uit verschillende religieuze en culturele tradities. Het alziende oog dat op de schermen terugkeert, verwijst naar Geza-4, de planeet die binnen de sekte werd gezien als uiteindelijke toevlucht.
De kunstenaar maakt vaker werken die een zekere huiselijke geborgenheid oproepen, waaronder een vogelhuisje en een beschilderde lichtblauwe bedconstructie met de veelzeggende titel ‘Family Trip’. Het bedframe verandert hier in een zandbak met kleine zandkastelen, waardoor het meubelstuk zijn huiselijke functie verliest en letterlijk verandert in een beladen landschap. Het oeuvre van Lutjenhuis wordt bevolkt door menselijke, dierlijke en buitenaardse gedaanten en raakt aan thema’s als geloof, macht en onderwerping.
Fiona Lutjenhuis werd in 1991 geboren in Zevenaar. Ze studeerde aan ArtEZ University of the Arts in Arnhem en was daarna resident aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Haar werk was eerder te zien in Stedelijk Museum Amsterdam, Het Noordbrabants Museum, 1646, het Dordrechts Museum, op Schiphol, tijdens de H3H Biënnale en in Drawing Centre Diepenheim. Haar werk bevindt zich in de collecties van onder andere de AkzoNobel Art Foundation, Museum Helmond en Schunck Glaspaleis.
Fiona, kun je ons wat meer vertellen over het werk dat je presenteert op Art Rotterdam en in Kunsthal Rotterdam?
Het werk dat ik op Art Rotterdam laat zien is een installatie met een combinatiemeubel als bed, met een klamboe, schilderijen, beelden en knuffels. Voor deze presentatie kies ik bewust voor een setting waarin ik me het meest veilig voel en waar ik me, zelfs op een kunstbeurs, even kan terugtrekken. De verbeeldingen op de schilderijen zijn gebaseerd op dromen die me zijn bijgebleven: een wereld tussen slapen en waken, een plek waar ik graag ben en waar regels kunnen worden vervormd. Als ik eenmaal wakker word, ben ik vaak teleurgesteld dat alles weer wordt bepaald door sociale, politieke en natuurlijke regels. Ondanks het feit dat ik veel nachtmerries heb houd ik toch ook erg van slapen, aangezien de wereld dan meer fluïde is, als een vorm van ontsnapping. Er worden drie schilderijen gepresenteerd waarin dromen worden afgebeeld.
Voor Kunsthal Rotterdam heb ik twee kamerschermen in gedachten, die samen het werk ‘I Flourish Into Chaos’ (2024) vormen. Deze twee schermen heb ik gemaakt vanuit de tien entiteiten van andere planeten die centraal stonden in het religieuze gedachtegoed van mijn ouders. De entiteit waar het meest over werd gesproken was Meester Ankhmania. De meesters, ook wel de wachters genoemd, zijn op de achterzijde verbeeld als kegelvormen.
Binnen de schermen ontvouwt zich een dennenbos bevolkt door vogels, waaronder roofvogels en een uil. De uil wordt opvallend genoeg niet tot de roofvogels gerekend. De vogels staan voor de entiteiten die in vogels zouden schuilen. Ze houden ons vast als poppen. De poppen in de zwevende huisjes verbeelden metaforische scenario’s uit ons huishouden. De combinatie van vogels en poppen verbeeldt voor mij het gevoel dat ik werd beschermd, maar tegelijkertijd ook werd gecontroleerd. Vanuit angst voor het onbekende hoopte ik dat de entiteiten van andere planeten eruit zouden zien als vogels.
De oostelijke invloeden die vaak in mijn werk terugkomen hebben een duidelijke oorsprong. Als kind was ik ervan overtuigd dat mijn vorige leven zich ergens in Azië had afgespeeld. Mijn vader beaamde dat idee: hij zou in een vorig leven in Schotland hebben geleefd en mijn moeder in Frankrijk of Spanje, waar ze als heks werd bestempeld. Absurd natuurlijk, maar binnen mijn kinderlijke fantasie en de context waarin ik opgroeide voelde dit volkomen normaal.
Daarnaast heb ik een sterke voorkeur voor Japans, Zuid-Koreaans, Thais en Chinees design. Wat mij bijvoorbeeld aantrekt is dat in Zuid-Korea kunst en design niet van elkaar worden gescheiden. Dat vind ik een realistische manier om naar cultuur te kijken: als een geheel waarin geloof, kunst en het dagelijks leven met elkaar verbonden zijn. Bij de kamerschermen heb ik ook gekeken naar hun oorsprong. Die zijn vanuit China naar Europa gekomen en daar gaandeweg verwesterd. Beide werken bevatten vrij intieme verwijzingen naar mijn eigen werelden en die van mijn ouders en de religieuze sekte. Door deze verwijzingen op een speelse, kinderlijke manier weer te geven, hoop ik mezelf te kunnen sussen en het geheel draaglijker te maken.
Wat zijn je plannen voor 2026?
Dit jaar ben ik begonnen met het bundelen van tekeningen, samen met uitgeverij Terry Bleu. Dat boek zal in maart verschijnen. Daarnaast werk ik aan twee presentaties in het buitenland, al kan ik daar op dit moment helaas nog niets over delen.
Verder ben ik bezig met het afstrepen van alles wat ik nog graag wil doen. Ik vind het belangrijk om het werk te realiseren dat ik echt wil maken, zonder later spijt te hebben dat ik het nooit heb gedaan. Ik werk daarvoor ook veel samen met andere kunstenaars en makers, waarbij we onze ambachten combineren en elkaar uitdagen. Daardoor worden grenzen steeds verlegd.
Vanuit die samenwerkingen zal ook een nieuwe, vrije presentatie ontstaan. Daarin is experiment een pré. Voor mij als kunstenaar is het de drijfveer om de motor draaiende te houden.
Kun je beschrijven hoe je je voelde toen je hoorde dat je was genomineerd voor de NN Art Award?
Ik voelde me vereerd, maar ook een beetje opgelaten, omdat ik kort daarvoor ook werd genomineerd voor een andere prijs [de Prix de Rome, red.]. Tegelijkertijd ben ik dankbaar dat ik als kunstenaar een plek mag innemen en mijn fantasie en de horror daarin mag vertegenwoordigen. Het stemt me gelukkig dat ik met dit werk word verwelkomd in de kunstwereld.
Welk project zou je onmiddellijk oppakken als je de award zou winnen?
Ik zou graag zelf een tentoonstelling samenstellen met andere makers en kunstenaars, vanuit projectmatige collectieven. Waar ik echt van droom zijn grote installaties waarin anderen onze werelden kunnen betreden. Want voor mij geldt: één werk is een half werk. Ik maak graag series met meerdere lagen en contexten, waarin allerlei verhalen ontstaan. Ik zou daarom graag een show realiseren waarin veel werk samenkomt, met ruimte voor anderen die daarin ook een plek innemen. Die tentoonstelling zou ik zelf willen cureren.
De winnaar van de NN Art Award 2026 wordt bekendgemaakt op vrijdag 27 maart in Kunsthal Rotterdam. Tijdens deze feestelijke avond zijn alle tentoonstellingen, inclusief de NN Art Award tentoonstelling, vrij toegankelijk voor genodigden.
Geschreven door Flor Linckens
During the upcoming edition of Art Rotterdam, the NN Art Award will be presented for the tenth time. This prestigious incentive prize is awarded to an artist showing work at the fair who has completed their education at a Dutch institution.
The award is not only a mark of recognition, but also offers artists support in further developing their practice. As part of the nomination, the work of all nominees will be on view at Kunsthal Rotterdam from 14 March to 25 May.
This year’s professional jury, representing a broad perspective on the contemporary art field, consisted of:
They nominated the following four artists:
Tina Farifteh (Tehran, 1982) is a photographer and filmmaker. In her work, she investigates how power structures affect the lives of ordinary people. She entices the viewer to look at subjects we would rather turn away from because they are complex or uncomfortable. For Document Nederland 2025, her project on the Dutch asylum system, Farifteh follows B., who, after more than four months in immigration detention at Schiphol and a stay in Ter Apel, enters the asylum procedure. By positioning B. as the narrator, Farifteh shifts our perspective on asylum processes. Rather than speaking about asylum seekers, she allows us to listen to them directly. In doing so, Farifteh holds up a mirror to the viewer: the work is not about them, but about us. Tina Farifteh is represented by Gallery Vriend van Bavink.
The work of Mandy Franca (Rotterdam, 1989) is an ongoing investigation into connectedness, drawing on her childhood in a cross-cultural environment and her personal memories. Franca examines and observes the significance of the everyday, granting lasting value to what may seem insignificant. As an artist, she subverts and questions the traditional use of printmaking by experimenting with a wide range of artistic media that come together in painting, iPhone photography, printmaking, drawing, collage, video, sound, sculpture and installation. Recurring elements are the photographic image and mark-making. Mandy Franca is represented by Night Café Gallery.
The practice of Fiona Lutjenhuis (Zevenaar, 1991) centres on depicting and reinterpreting the religious ideologies she grew up with in a village in North Brabant. Her parents were members of a sect based on a mix of theosophical ideas, esoteric cosmologies and beliefs in extraterrestrial life and supernatural beings. Lutjenhuis’ folding screens, drawings and murals function as carriers of stories. In a poetic way, she combines esoteric new age aesthetics with a range of visual influences drawn from comics, Japanese prints and medieval religious paintings. Fiona Lutjenhuis is represented by Galerie Fleur & Wouter.
Kyra Nijskens (Ulestraten, 1997) explores how humans influence and reshape ecological systems. Her work focuses on biofouling: the attachment of marine and micro-organisms to industrial structures such as ship hulls and underwater pipelines. Unnoticed, these organisms travel along shipping routes, settle and disrupt existing infrastructures. Her work also comments on logistical systems. Each year, 1,382 shipping containers are lost at sea, sometimes resulting in cargoes of Crocs or yellow rubber ducks polluting beaches.
The winner of the NN Art Award will be announced on Friday 27 March 2026 during a festive gathering at Kunsthal Rotterdam.
Written by Flor Linckens
‘We are radical and we are playful. We pull you out of your comfort zone. We work together with you. We let you form a new relationship with your environment.’ Signed: Studio C.A.R.E. There is not a single word of exaggeration in those statements. C.A.R.E. stands for Catastrophe, Analysis, Relation, Environment. That may sound like abstract management jargon, but the working method of the Rotterdam-based Studio C.A.R.E. is in fact very physical and tangible.
‘We sell catastrophes,’ Christine van Meegen says over the phone. Not that Studio C.A.R.E. inflicts a catastrophe on you, as these catastrophes have already taken place. Instead, Studio C.A.R.E. offers you a way out of a difficult situation. For example, this may involve your immediate surroundings, such as your home. The German couple behind Studio C.A.R.E., Van Meegen and her partner Sebastian Kubersky, do not approach this half-heartedly. Just ask Patrick, the man who gave them permission to remodel his house. Everything was tackled: walls were taken down with a sledgehammer and furniture was sawn apart.
Patrick had not been feeling quite himself for some time and his cluttered living space certainly did not help. Time for a change. NDR, Norddeutscher Rundfund, filmed the Abrissparty – a term that captures the spirit of the event better than the prosaic word ‘renovation’.
The concept is best described as a combination of Help, My Husband is a DIY Disaster – including the setbacks during construction and mental walls people run into – with an extended consultation with a decisive psychologist. But C.A.R.E. uses a sledgehammer instead of the insights of Carl Jung. If all goes well, the renovation has a cathartic effect and by the end, your relationship with your environment will be restored.
It may sound drastic, but nothing could be further from the truth. Studio C.A.R.E. works according to a plan. Everything was discussed with Patrick beforehand: what would happen and what role he and the neighbours would play in the process. That said, there is room for improvisation. Moreover, Patrick was in safe hands. Christine van Meegen has a background in interior design and has studied, among other places, at the Design Academy Eindhoven. Afterward graduation, Van Meegen and Kubersky decided to stay in the Netherlands, with Rotterdam as their base.
The couple’s practice extends beyond the ‘curated catastrophes’, of which Patrick’s apartment is an example. A common denominator is that they work with local residents. This winter, together with residents of the working-class neighbourhood Bospolder-Tussendijken, they developed heating panels. Nine groups developed and tested an infrared panel. These panels heat the body instead of the room, and do so in a highly energy-efficient way. The underlying idea is to prevent people on tight budgets from being left in the cold.
Another example is the playful modular (wall) system ROSy – short for Rotterdam interior – made of perforated board. ROSy allows users to organise a space according to their own preferences and insights. Once again, the duo aims to reconnect people with their environment by giving them control over it.
At Art Rotterdam, you’ll find a sculpture by Studio C.A.R.E. in the Sculpture Park. When we talked to Van Meegen in mid-January, she did not yet know how the sculpture will look. “We often respond to the space that is available to us. We need to gauge how much space we get and what kind of space it is. Ideally, it becomes a sculpture you can physically enter, with a surprise inside.”
Studio C.A.R.E. is represented by Galerie Melike Bilir from Hamburg. The Galerie Melike Bilir stand can be found in the New Art Section.
Written by Wouter van den Eijkel
Tijdens de komende editie van Art Rotterdam wordt voor de tiende keer de NN Art Award uitgereikt. Deze prestigieuze stimuleringsprijs gaat naar een kunstenaar die werk toont op de beurs en een opleiding heeft afgerond aan een Nederlands instituut.
De prijs is niet alleen een blijk van erkenning, maar biedt kunstenaars ook ondersteuning bij het doorontwikkelen van hun praktijk. Als onderdeel van de nominatie is het werk van alle genomineerden te zien in Kunsthal Rotterdam van 14 maart tot en met 25 mei.
De vakjury, die een brede blik op het hedendaagse kunstveld vertegenwoordigt, bestond dit jaar uit:
Zij nomineerden de volgende vier kunstenaars:
Tina Farifteh (Teheran, 1982) is fotograaf en filmmaker. In haar werk onderzoekt zij hoe machtsstructuren het leven van gewone mensen beïnvloeden. Ze verleidt de toeschouwer om te kijken naar onderwerpen waarvoor we liever wegkijken, omdat ze ingewikkeld of ongemakkelijk zijn. Voor Document Nederland 2025, haar project over het Nederlandse asielsysteem, volgt Farifteh B., die na ruim vier maanden vreemdelingendetentie op Schiphol en een verblijf in Ter Apel in een asielprocedure terechtkomt. Door B. als verteller op te voeren, kantelt Farifteh onze blik op asielprocedures. In plaats van over asielzoekers te spreken, laat zij ons letterlijk naar hen luisteren. Daarmee houdt Farifteh de toeschouwer een spiegel voor: het werk gaat niet over hen, maar over ons. Tina Farifteh wordt vertegenwoordigd door Gallery Vriend van Bavink.
Het werk van Mandy Franca (Rotterdam, 1989) is een doorlopend onderzoek naar verbondenheid; zij put hierbij uit haar jeugd in een crossculturele omgeving en haar persoonlijke herinneringen. Franca onderzoekt en observeert de betekenis van het alledaagse om het schijnbaar onbeduidende een blijvende waarde toe te kennen. Als kunstenaar ondermijnt en bevraagt zij de traditionele toepassing van grafiek door te experimenteren met een breed scala aan artistieke media die samenkomen in schilderkunst, iPhone fotografie, grafiek, tekenen, collage, video, geluid, sculptuur en installatie. Terugkerende elementen zijn het fotografische beeld en mark-making. Mandy Franca wordt vertegenwoordigd door Night Café Gallery.
De praktijk van Fiona Lutjenhuis (Zevenaar, 1991) draait om het weergeven en herinterpreteren van de religieuze ideologieën waarmee zij opgroeide in een dorp in Noord-Brabant. Haar ouders waren er lid van een sekte die zich op een mix van theosofische ideeën, esoterische kosmologieën en het bestaan van buitenaards leven en bovennatuurlijke levensvormen baseerde. Lutjenhuis’ kamerschermen, tekeningen en muurschilderingen vormen dragers van verhalen. Op poëtische wijze combineert zij esoterische, new age-esthetiek met diverse visuele invloeden uit stripboeken, Japanse prenten en middeleeuwse religieuze schilderijen. Fiona Lutjenhuis wordt vertegenwoordigd door Galerie Fleur & Wouter.
Kyra Nijskens (Ulestraten, 1997) onderzoekt hoe de mens ecologische systemen beïnvloedt en hervormt. Haar werk draait om biofouling: het hechten van zee- en micro-organismen aan industriële structuren zoals scheepsrompen en onderzeese pijpleidingen. Onopgemerkt reizen deze organismen mee op scheepsroutes, nestelen zich en verstoren bestaande infrastructuren. Haar werk is ook een commentaar op logistieke systemen. Jaarlijks verdwijnen 1.382 zeecontainers in de oceaan, waarna soms ladingen Crocs of gele badeendjes de stranden vervuilen.
De winnaar wordt op vrijdag 27 maart 2026 bekendgemaakt tijdens een feestelijke bijeenkomst in Kunsthal Rotterdam.
Geschreven door Flor Linckens
‘Wij zijn radicaal en we zijn speels. Wij trekken je uit je comfortzone. Wij werken samen met jou. Wij laten je opnieuw een relatie aangaan met jouw omgeving.’ Was getekend: Studio C.A.R.E. Aan de statements is geen woord gelogen. C.A.R.E. staat voor Catastrophe, Analysis, Relation, Environment. Dat klinkt misschien als abstracte managementtaal, de werkwijze van het Rotterdamse Studio C.A.R.E. is echter heel fysiek en tastbaar.
‘Wij verkopen catastrofes’, aldus Christine van Meegen aan de telefoon. Niet dat Studio C.A.R.E. je een catastrofe aansmeert, want die heeft zich al voltrokken. Studio C.A.R.E. bied je juist een uitweg uit een moeizame situatie. Dat kan gaan om je directe omgeving, je huis bijvoorbeeld. Het Duitse stel achter Studio C.A.R.E., Van Meegen en haar partner Sebastian Kubersky, gaat daarbij niet halfslachtig te werk. Vraag dat maar aan Patrick, de man die hen toestemming gaf zijn huis te verbouwen. Alles werd onder handen genomen: de sloophamer ging in de muren en de meubels werden verzaagd.
Patrick zat al een tijdje niet zo goed in zijn vel en zijn rommelige onderkomen hielp daarbij niet. Tijd om daar verandering in te brengen. De NDR, de Norddeutscher Rundfund, filmde de Abrissparty, een term die de lading beter dekt dan het prozaïsche verbouwing.
Het concept laat zich namelijk het beste omschrijven als een combinatie van Help mijn man is klusser, inclusief de tegenvallers tijdens de verbouwing en de mentale muren waar tegenaan gelopen wordt, met een langgerekt consult bij een doortastende psycholoog. Alleen hanteert C.A.R.E. een sloophamer in plaats van de inzichten van Carl Jung. Als het goed is heeft de verbouwing een cathartisch effect en is na afloop de relatie met je omgeving hersteld.
Dat klinkt driest, maar niets is minder waar. Studio C.A.R.E. werkt op basis van een plan, zo werd met Patrick vooraf doorgesproken wat er zou gebeuren en welke rol hij en de omwonenden in het proces zouden hebben. Wel is het zo dat er ruimte is voor improvisatie. Bovendien was Patrick in veilige handen. Christine van Meegen heeft een achtergrond in interior design en studeerde onder meer aan de Design Academy in Eindhoven. Na afloop bleven Van Meegen en Kubersky in Nederland met Rotterdam als uitvalsbasis.
De praktijk van het stel is breder dan alleen de Curated Catastrophes, waar Patricks appartement onder valt. Een constante daarin is het werken met de omwonenden. Deze winter ontwikkelden ze met de bewoners van de arbeiderswijk Bospolder-Tussendijken warmtepanelen. Negen bewoners ontwikkelden ieder een infraroodpaneel en testten dat. Deze infraroodpanelen verwarmen het lichaam en niet de ruimte, en dat op een hele energiezuinige manier. Het achterliggende idee is om mensen met een krappe beurs en een slecht geïsoleerde woning niet in de kou te laten zitten.
Een ander voorbeeld is het speelse, modulaire (wand) interieur ROSy, wat staat voor Rotterdam System, van geperforeerd plaat. ROSy geeft de gebruiker de mogelijkheid om de ruimte naar precies naar eigen wens en inzicht in te richten. Ook hiermee probeert het duo mensen weer in verbindingen te brengen met hun omgeving, door ze daar zelf de controle over te geven.
Op Art Rotterdam vind je een sculptuur van Studio C.A.R.E in de sectie Sculpture Park. Als we Van Meegen half januari spreken weet ze nog niet hoe de sculptuur precies eruit gaat zien. “We spelen vaak in op de ruimte die we tot onze beschikking krijgen. We moeten even aftasten hoeveel ruimte we krijgen en wat voor ruimte het is. Idealiter wordt het een sculptuur die je kan veranderen, waar je in kan duiken, en waar een verrassing in zit.”
Studio C.A.R.E. wordt vertegenwoordigd door Galerie Melike Bilir uit Hamburg. De stand van Galerie Melike Bilir vind je in de New Art Section.
Geschreven door Wouter van den Eijkel
What do our ancestors tell us, and what do we ourselves wish to pass on to future generations? These are the questions that occupy the artist Samboleap Tol (b. 1990, the Netherlands) and that materialise within her visual practice. She is one of the 92 emerging artists who recently received an artist start grant from the Mondriaan Fund, and also received a residency grant. With this support, she developed Dharma Songs (2023), Cosmic Tortoise (2024) and Starlight (2025). This latest work, a new kinetic sculpture that builds on her research into ancestral veneration, is presented in the Prospects section of Art Rotterdam 2026.
Samboleap grew up in the Netherlands with Cambodian parents who lived through the genocide under the Khmer Rouge. Her family history is at once deeply rooted in the broader history of the Cambodian community, marked by untold stories and unresolved trauma. She experienced how this background shaped her own life and noticed that peers from various communities across the Global South struggled with similar unanswered questions.
Her artistic practice departs from the community and ultimately returns to it. Through extensive conversations with people, she gathers insights into shared rituals, cultural customs and mythological origins that have gradually faded into the background. She then unravels these references in kinetic sculptures.
“I think that as a child, I mainly encountered art through the community,” Samboleap explains. “Uncles and aunts putting on costumes and, through dance or theatre, telling a mythological story. I do not associate art so much with objects in a sterile, static museum with a single grand author and one-way communication. In my experience, art is alive. It has a rhythm, a narrative. And that narrative adapts to where we are.”
This sense of vitality is also reflected formally. In addition to being interactive and communicative, her sculptures are often mechanical and musical. She draws inspiration from her father, an engineer whose inventions filled the living space, and from music, which during her formative years took her by the hand like a companion.
In that same spirit, Samboleap Tol describes how celebrations and commemorations within her community were a natural part of her life from an early age and now permeate her work. For instance, the dead are remembered by preparing food for them, and temples are honoured by placing flowers there. At the same time, there was an underlying awareness that these rituals were not always explained and that traumatic histories were not addressed. “As a child, your parents are a reflection of yourself. You use them very much as a mirror. But if you only receive part of the story, that is harmful to your health.”
This absence was gradually, in part, filled by friends and mentors who had grown up with similar silences. From that search emerged Dharma Songs (2023), a series of interactive sound installations. “You are invited to place flowers in the water. At that moment, voices begin to speak from a hidden loudspeaker. I asked close friends and family members from diverse cultural backgrounds to respond to a question: if you could ask or tell your ancestors one last thing, what would it be?” The sculpture draws on a shared cultural heritage of ancestral veneration and offers space for the generational lack of connection with ancestors.
Thanks to the support of the Mondriaan Fund, Samboleap was given the opportunity to further explore her roots and to broaden her practice geographically and historically. She explains how she has always strongly associated herself with the Indonesian diasporas in the Netherlands, which felt to her like a parallel world. This led her to Yogyakarta, where conversations with historians increasingly clarified how closely the historical lines between Java and Cambodia are intertwined. “They refer to this as Purāṇic motifs, derived from the Purāṇas, ancient Indian mythological texts. From around the 5th to the 15th century, India exerted a tremendous influence on both Java and Cambodia, which remains visible in temples and palpable in cultural practices, despite the fact that neither place has practised Hinduism for over 500 years. We are both proud of the great temples in our back gardens, yet we actually know too little about their origins and motifs,” she explains. Samboleap now shares this accumulated knowledge through lecture performances, research articles and her visual work.
In Cosmic Tortoise (2024), Samboleap Tol returns to a myth in which the divine figure Vishnu assumes the form of a tortoise. The sculpture was created in collaboration with a large network of makers and cultural researchers with whom she has continued to work since her stay in Yogyakarta. “There were around forty people involved. I speak little Indonesian, and they often do not speak English. So it was often a matter of explaining things with hands and feet,” she laughs. The result is a mechanically moving tortoise made of teak wood. “When you press a button, the shell lifts up and a book appears that opens along a vertical line, while a voice begins to sing. I wrote the text for the book myself and had it translated by translators in Cambodia, into Khmer.”
In the Prospects section of Art Rotterdam, Samboleap Tol presents her latest work Starlight (2025), which likewise emerged from an intensive collaborative process involving dozens of skilled practitioners. The central element of the kinetic sculpture consists of wood engravings, made in collaboration with a teak wood carver from Jepara, North Java, a city with a long tradition of woodcarving shaped by Indianisation, Islamisation and also Dutch influence.
The origin of Starlight, however, is explicitly personal: “I lost my father during the Covid period. Only my mother was allowed to attend the funeral, so I followed everything online via a Facebook video. It was a pixelated experience that kept imposing itself over the years. I noticed that I still had painful feelings about it and that I wanted to do something with them. Starlight became a form of therapeutic processing.”
The form that imposed itself was that of the top of the cremation pavilion, an architectural element shaped like a crown. She discovered that this refers to Mount Meru, a mythical cosmic mountain in Hinduism and Buddhism that has been described for thousands of years in Purāṇic stories. At the same time, she learned that Cambodian dancers wear a similar crown, called a makhut. “A Belgian-Cambodian friend told me that this crown is made of gold so that dancers can be in communication with the heavens. Gold conducts energy well and functions as a kind of antenna.”
It is as if the development of her visual practice over recent years comes together in her latest work Starlight. In Dharma Songs, Samboleap Tol adopts a caring stance together with friends and family by turning towards the past and addressing questions to ancestors, even when answers remain absent. In Cosmic Tortoise, she connects this care to a longer timeline, through the mythological story of Vishnu, which points to continuity through time. With Starlight, Samboleap Tol explicitly turns towards the future. She asks those closest to her what advice they wish to pass on to future generations. Their words form part of the sculpture and can be discovered in the Prospects section during Art Rotterdam.
Written by Emily van Driessen
Wat vertellen onze voorouders ons, en wat willen we zelf meegeven aan de volgende generaties? Het zijn vragen die kunstenaar Samboleap Tol (1990, Nederland) bezighouden en die zich materialiseren in haar beeldende praktijk. Ze is één van de 92 startende kunstenaars die recent een kunstenaarsstartbeurs ontvingen van het Mondriaan Fonds, en kreeg daarnaast ook een residentie beurs. Met die ondersteuning ontwikkelde ze Dharma Songs (2023), Cosmic Tortoise (2024) en Starlight (2025). Dat laatste werk, een nieuwe kinetische sculptuur die voortbouwt op haar onderzoek naar voorouderlijke verering, is te zien in de Prospects-sectie van Art Rotterdam 2026.
Samboleap groeide op in Nederland met Cambodjaanse ouders die de genocide onder de Rode Khmer meemaakten. Haar familiegeschiedenis is tegelijkertijd diep verankerd in de bredere Cambodjaanse gemeenschapsgeschiedenis met onvertelde verhalen en onverwerkt trauma. Ze ervoer hoe die achtergrond haar eigen leven beïnvloedde en merkte dat generatiegenoten uit allerlei gemeenschappen van het globale zuiden met gelijkaardige onbeantwoorde vragen worstelden.
Haar kunstpraktijk vertrekt vanuit de gemeenschap en keert er ook naar terug. Door uitvoerig met mensen in gesprek te gaan, verzamelt ze inzichten in gedeelde rituelen, culturele gebruiken en mythologische oorsprongen die gaandeweg naar de achtergrond zijn verdwenen. Die referenties ontrafelt ze in kinetische sculpturen.
“Ik denk dat ik in mijn jeugd kunst vooral vanuit de gemeenschap heb meegemaakt”, vertelt Samboleap. “Ooms en tantes die een kostuum aantrekken en met dans of theater een mythologisch verhaal vertellen. Ik associeer kunst niet zozeer met dingen in een steriel, statisch museum met één grote maker en eenzijdige communicatie. In mijn beleving leeft kunst. Het heeft een ritme, een verhaal. En dat verhaal past zich aan aan waar we ons bevinden.”
Die levendigheid vertaalt zich ook formeel. Naast interactief en communicatief zijn haar sculpturen vaak mechanisch en muzikaal. Ze haalt daarbij inspiratie uit haar vader, een ingenieur wiens uitvindingen de leefruimte vulden, en uit muziek, dat tijdens haar formatieve jaren, zoals een kameraadje, haar bij de hand nam.
In diezelfde geest beschrijft Samboleap Tol hoe vieringen en herdenkingen binnen haar gemeenschap al van jongs af aan een vanzelfsprekend onderdeel van haar leven waren en nu doorsijpelen in haar werk. Bijvoorbeeld de doden worden herdacht door hen eten te bereiden en tempels worden geëerd door er bloemen bij neer te leggen. Tegelijk was er het nakende besef dat die rituelen niet altijd werden verklaard of traumatische voorgeschiedenis niet werd aangekaart. “Als kind zijn je ouders een reflectie van jezelf. Je gebruikt hen heel erg als spiegel. Maar als je maar een deel van het verhaal meekrijgt, dan is dat schadelijk voor je gezondheid.”
Die lacune werd gaandeweg deels opgevuld door vrienden en mentoren die met gelijkaardige stiltes waren opgegroeid. Uit die zoektocht ontstond Dharma Songs (2023), een reeks interactieve geluidsinstallaties. “Je wordt uitgenodigd om bloemen in het water te leggen. Op dat moment beginnen stemmen uit een verborgen luidspreker te spreken. Ik vroeg aan naaste vrienden en familieleden met uiteenlopende culturele achtergronden om te reageren op een vraag: als je nog één ding aan je voorouders zou mogen vragen of vertellen, wat zou dat dan zijn?” De sculptuur vertrekt vanuit een gedeeld cultureel erfgoed van voorouderlijke verering en biedt ruimte aan het generationele gemis aan verbinding met voorouders.
Dankzij de ondersteuning van het Mondriaan Fonds kreeg Samboleap de ruimte om haar roots verder te verkennen en haar praktijk geografisch en historisch te verbreden. Ze vertelt hoe ze zich altijd sterk heeft geassocieerd met de Indonesische diaspora’s in Nederland, die voor haar aanvoelde als een parallelle wereld. Dat leidde haar naar Yogyakarta, waar gesprekken met historici steeds duidelijker maakten hoe nauw de historische lijnen tussen Java en Cambodja met elkaar verweven zijn. “Zij noemen dat Purāṇische motieven, afkomstig uit de Purāṇa’s, oude Indiase mythologische teksten. India had vanaf ongeveer de 5de eeuw tot en met de 15de eeuw, een enorme invloed op zowel Java als Cambodja die nu nog steeds zichtbaar is in tempels en voelbaar in culturele gebruiken, ondanks het feit dat beide plekken al 500 jaar geen hindoeïstische religie meer praktiseren. We zijn allebei trots op de grote tempels in onze achtertuin, maar we weten eigenlijk te weinig van hun oorsprong en motieven,” vertelt ze. Die vergaarde kennis deelt Samboleap nu via lecture performances, onderzoeksartikelen en haar beeldende werk.
In Cosmic Tortoise (2024) grijpt Samboleap Tol terug naar een mythe waarin het goddelijk figuur Vishnu de gedaante van een schildpad aanneemt. De sculptuur ontstond in samenwerking met een groot netwerk van makers en culturele onderzoekers met wie ze sinds haar verblijf in Yogyakarta blijft samenwerken. “Er waren zo’n veertig mensen betrokken. Ik spreek weinig Indonesisch, en zij vaak geen Engels. Dus het was vaak uitleggen met handen en voeten,” lacht ze. Het resultaat is een mechanisch bewegende schildpad uit teakhout. “Wanneer je op een knop drukt, tilt het schild zich op en verschijnt er een boek dat zich opent in een verticale lijn, terwijl een stem begint te zingen. Ik schreef de tekst voor het boek zelf en liet ze vertalen door vertalers in Cambodja, in het Khmer.”
In de Prospects-sectie van Art Rotterdam toont Samboleap Tol haar nieuwste werk Starlight (2025), dat eveneens voortkomt uit een intens collaboratief proces met tientallen vakmensen. Het centrale element van de kinetische sculptuur bestaat uit houtgravures, gemaakt in samenwerking met een teakhoutsnijder uit Jepara, Noord-Java, een stad met een lange traditie in houtsnijkunst, gevormd door indianisering, islamisering en ook vernederlandsing.
De oorsprong van Starlight is echter uitgesproken persoonlijk: “Ik verloor mijn vader tijdens de coronaperiode. Enkel mijn moeder mocht de begrafenis bijwonen dus ik volgde alles online via een Facebook-video. Het was een gepixelde ervaring die zich over de jaren heen bleef opdringen. Ik merkte dat ik er nog steeds nare gevoelens bij had en dat ik er iets mee wilde doen. Starlight werd een vorm van therapeutische verwerking.”
De vorm die zich opdrong was die van de top van het crematiepaviljoen, een architecturaal element in de vorm van een kroon. Ze ontdekte dat die verwijst naar Mount Meru, een mythische kosmische berg in hindoeïsme en boeddhisme die al duizenden jaren beschreven werd in Purāṇische verhalen. Tegelijk leerde ze dat Cambodjaanse dansers een gelijkaardige kroon dragen, genaamd ‘makhut’. “Een Belgisch-Cambodjaanse vriend vertelde me dat die kroon van goud wordt gemaakt zodat dansers in communicatie kunnen staan met de hemelen. Goud kan energie goed geleiden en fungeert als een soort antenne.”
Het is alsof de ontwikkeling van haar beeldende praktijk van de afgelopen jaren samenkomt in haar nieuwste werk Starlight. In Dharma Songs neemt Samboleap Tol samen met vrienden en familie een zorgende houding aan door zich te richten tot het verleden en vragen te stellen aan voorouders, ook wanneer antwoorden uitblijven. In Cosmic Tortoise verbindt ze die zorg aan een langere tijdslijn, via het mythologische verhaal van Vishnu, dat verwijst naar continuïteit doorheen de tijd. Met Starlight richt Samboleap Tol zich expliciet op de toekomst. Ze vraagt haar directe omgeving welke adviezen zij willen meegeven aan de komende generaties. Hun woorden maken deel uit van de sculptuur, en kan je ontdekken in de Prospects-sectie tijdens Art Rotterdam.
Geschreven door Emily van Driessen
“My delusional thinking brings sinister light, uncanny shadows, and a dystopian background, evoking the melancholy of my memory onto the canvas.” – Shimon Kamada
Through the fascinating psyche of artist Shimon Kamada (1997, Japan), we enter a treacherous terrain between abstraction and figuration. Here, a silver lining emerges: the relief that these two are not split ends of a spectrum at all. When reality begins to resemble a dream, and dreams become ever more rooted in reality, the duality itself starts to feel redundant. It is precisely within this intriguing in-between space that Kamada’s paintings take shape.
In the new art section of Art Rotterdam 2026, Diez Gallery presents a solo exhibition with recent works by Shimon Kamada which depict scenes from the artist’s early childhood until the present day. “My work is rooted in personal history and recalls nostalgic scenes from my mind. Having been away from my hometown in Japan for many years, I have had more time to reflect on it, and my recent works are influenced by customs, events, upbringing, and family dynamics. I hope they will evoke sensations of past memories running through the visitors’ minds, just like seeing a flashback.”
Using memory as his driving force brings with it an elusive, and therefore deceptive, creative energy. However at the same time, it can be strangely soothing and reassuring when our minds start to play tricks on us, as our recollection begins to lose clarity. Fusing seemingly divergent elements of reality, figuration, abstraction and fiction together is one of Kamada’s ways of coping with latent trauma. “There are many moments I want to return to; they are so beautiful that it feels almost pitiful to forget them, yet they are also painful memories I wish I could do over,” Kamada says.
In his latest series of works, Kamada also touches upon the overlapping and intersectional nature of lived experiences and the memories attached to them. He refers to an intimate family situation that became a profound experience for his work: a few years ago, his grandfather asked him to paint his funeral portrait, shortly before being diagnosed with a terminal illness. As different family members responded to his illness from their own positions, Kamada became increasingly aware of the conflicting emotions surrounding that moment. “By depicting our memories and the unique position of each family member, I explore these conflicting emotions to find ways to empathize with one another. It allows every family member to become an important character in my paintings.”
By projecting these different positions and sensations into dreamlike scenes, viewers with different memories may draw different worlds from Kamada’s paintings. An agency of one’s subjectivity is felt throughout the openness that Kamada provides. “My house, for example, is a typical Japanese home, but certain elements escape recognition by Western audiences and evoke unexpected interpretations. I hope viewers imagine the events depicted in my paintings as if they were happening in their own lives, and that a deja vu-like experience will provide opportunities for us to share stories in front of my paintings.”
Also the physical materiality of the paintings overlaps with Kamada’s emotional concept. The artist has already been experimenting with the approach of repainting on used canvases, but more recently he sands the surface as well to reveal fragments of hidden paintings on the underlayer. “I apply acrylic and oil on secondhand paintings and then damage the surface with sandpaper. The layered paint displays the multifaceted reality in everyday life moments. In each painting I depict family members that I extract from photo albums. I think sanding feels like an additional process to reinforce the context of recorrection. The damaged texture and faded colours even evoke the old photo albums, and the layering of new paintings on old paintings represents the process of memory: new pieces of information accumulate and overlay the old ones.”
It is as if sanding is Kamada’s way of treating the surface like a wooden dining table that holds dear memories of family meals, coffee stains, love and conflict, gently sanded down over the years, only so it can be lived with again, allowing new memories to settle over the old ones.
And so it becomes clear that beyond what the eye can perceive Kamada’s paintings capture what lies dormant in the subconscious: the vapourness of time, the lingering scents of fading stories, and the nostalgia that comes with reliving memories, whether real, imagined, or somewhere in between.
Bio
Shimon Kamada (1997, Japan, lives and works in The Netherlands) won the Ron Mandos Residency Award (2020) and worked at Brutus Lab in Rotterdam (2021) as an artist-in-residence. He has participated in group exhibitions including Podium Gallery, Hong Kong (2025), Van Nelle Fabriek, Rotterdam (2024), Enari Gallery, Amsterdam (2023), ARWE Gallery, Gouda (2022), Wilford X, Temse (2022), Felix Solo Gallery, Nijmegen (2021), Atelier of AVL Mundo, Rotterdam (2021), Het HEM, Zaandam (2020), among others.
On show at New Art section, Shimon Kamada, diez gallery
Written by Emily van Driessen
“Mijn waanachtige denken werpt een sinister licht en unheimliche schaduwen tegen een dystopische achtergrond, en roept zo de melancholie van mijn herinneringen op het doek op.” – Shimon Kamada
Via de fascinerende psyche van kunstenaar Shimon Kamada (1997, Japan) betreden we een precair terrein tussen abstractie en figuratie. Daar tekent zich een hoopvol inzicht af: de geruststelling dat deze twee geen uitersten van een spectrum zijn. Wanneer de werkelijkheid een droomachtige gedaante aanneemt en dromen steeds sterker verankerd raken in het reële, begint die tweedeling zelf overbodig te worden. Precies in die intrigerende tussenzone ontstaan Kamada’s schilderijen.
In de new art section van Art Rotterdam 2026 presenteert Diez Gallery een solotentoonstelling met recente werken van Shimon Kamada, waarin scènes te zien zijn die vertrekken van zijn vroege kindertijd tot vandaag. “Mijn werk wortelt in mijn persoonlijke geschiedenis en roept nostalgische beelden op uit mijn herinneringen. Doordat ik al vele jaren weg ben uit mijn geboortestad in Japan, heb ik meer ruimte gehad om daarop te reflecteren. Mijn recente werken worden beïnvloed door gebruiken, gebeurtenissen, mijn opvoeding en de dynamiek binnen mijn familie. Ik hoop dat ze bij bezoekers gevoelens en beelden oproepen, zoals bij het ervaren van een flashback.”
Herinnering als drijvende kracht inzetten brengt een ongrijpbare, en daardoor ook misleidende, creatieve energie met zich mee. Tegelijk kan het vreemd genoeg kalmerend en geruststellend werken wanneer onze geest ons parten begint te spelen en herinneringen hun scherpte verliezen. Het samenbrengen van ogenschijnlijk uiteenlopende elementen als realiteit, figuratie, abstractie en fictie is voor Kamada één van de manieren om om te gaan met latent trauma. “Er zijn veel momenten waar ik naar wil terugkeren; ze zijn zo mooi dat het bijna pijnlijk voelt om ze te vergeten, maar tegelijk zijn het ook pijnlijke herinneringen die ik het liefst opnieuw zou willen beleven,” zegt Kamada.
In zijn meest recente reeks werken raakt Kamada ook aan de overlappende en intersectionele aard van geleefde ervaringen en de herinneringen die daaraan verbonden zijn. Hij verwijst daarbij naar een intieme familiesituatie die een diepgaande betekenis kreeg binnen zijn praktijk: enkele jaren geleden vroeg zijn grootvader hem om zijn begrafenisportret te schilderen, kort voordat bij hem een terminale ziekte werd vastgesteld. Terwijl verschillende familieleden elk vanuit hun eigen positie op zijn ziekte reageerden, werd Kamada zich steeds bewuster van de tegenstrijdige emoties die dat moment omgaven. “Door onze herinneringen en de unieke positie van elk familielid te verbeelden, onderzoek ik deze conflicterende emoties en zoek ik naar manieren om empathie voor elkaar te ontwikkelen. Zo krijgt elk familielid de ruimte om een belangrijk personage te worden in mijn schilderijen.”
Door deze uiteenlopende posities en gevoelens te projecteren in droomachtige scènes, kunnen kijkers met verschillende herinneringen elk hun eigen wereld uit Kamada’s schilderijen halen. In de openheid die Kamada creëert, is een vorm van handelingsruimte voor de eigen subjectiviteit voelbaar. “Mijn huis is bijvoorbeeld een typisch Japans huis, maar bepaalde elementen ontsnappen aan herkenning bij een westers publiek en roepen onverwachte interpretaties op. Ik hoop dat kijkers zich de afgebeelde gebeurtenissen voorstellen alsof ze zich in hun eigen leven afspelen, en dat een deja-vu-achtige ervaring kansen biedt om samen verhalen te delen voor mijn schilderijen.”
Ook de fysieke materialiteit van de schilderijen sluit aan bij Kamada’s emotionele concept. De kunstenaar experimenteert al langer met het overschilderen van gebruikte doeken, maar recent schuurt hij ook het oppervlak op om fragmenten van verborgen schilderingen in de onderlaag bloot te leggen. “Ik breng acryl en olie aan op tweedehands schilderijen en beschadig het oppervlak vervolgens met schuurpapier. De gelaagde verf toont de veelvormige realiteit van alledaagse momenten. In elk schilderij beeld ik familieleden af die ik haal uit fotoalbums. Het schuren voelt voor mij als een bijkomend proces dat de context van herziening versterkt. De beschadigde textuur en vervaagde kleuren roepen zelfs oude fotoalbums op, en het aanbrengen van nieuwe schilderingen over oude schilderingen staat voor het geheugenproces: nieuwe stukjes informatie stapelen zich op en leggen zich over de oude heen.”
Het is alsof het schuren voor Kamada een manier is om het oppervlak te behandelen als een houten eettafel die dierbare herinneringen draagt aan familiemaaltijden, koffievlekken, liefde en conflict, doorheen de jaren zachtjes opgeschuurd, zodat ze opnieuw kan worden gebruikt en nieuwe herinneringen zich over de oude heen kunnen nestelen.
Zo wordt duidelijk dat Kamada’s schilderijen, voorbij wat het oog kan waarnemen, vastleggen wat sluimert in het onderbewuste: de vluchtigheid van tijd, de blijvende geuren van vervagende verhalen en de nostalgie die gepaard gaat met het herbeleven van herinneringen, of ze nu werkelijk zijn, ingebeeld, of ergens daartussenin.
Bio
Shimon Kamada (1997, Japan, woont en werkt in Nederland) won de Ron Mandos Residency Award (2020) en werkte in 2021 als artist-in-residence bij Brutus Lab in Rotterdam. Hij nam deel aan groepstentoonstellingen bij onder meer Podium Gallery, Hongkong (2025), Van Nelle Fabriek, Rotterdam (2024), Enari Gallery, Amsterdam (2023), ARWE Gallery, Gouda (2022), Wilford X, Temse (2022), Felix Solo Gallery, Nijmegen (2021), Atelier of AVL Mundo, Rotterdam (2021) en Het HEM, Zaandam (2020).
Te zien op Art Rotterdam, New Art Section: Shimon Kamada, diez gallery
Geschreven door Emily van Driessen
