Coming soon
Coming soon
Selecteer type
De Unseen Book Market is een van de meest geliefde onderdelen van Unseen en krijgt dit jaar een nieuw thuis. Parallel aan Unseen Photo Fair als onderdeel van Art Rotterdam (27-29 maart in Rotterdam Ahoy) vindt de Book Market plaats in het Nederlands Fotomuseum, dat onlangs heropende in pakhuis Santos, een nationaal monument in Katendrecht.
In de entreehal van het museum presenteren zo’n 35 uitgevers en gespecialiseerde boekhandelaren hun nieuwste en mooiste fotografie-uitgaven, waaronder deelnemers als Fw:Books, Kehrer Verlag en Hannibal Books en academies als de Willem de Kooning Academy en de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK). De Unseen Book Market heeft dit jaar een buitengewoon internationaal karakter met deelnemers uit China, Zwitserland, Japan, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Oekraïne, Duitsland, België, Italië en Polen.
Dit jaar zijn onder meer nieuwe uitgaven te verwachten van fotografen als Ruth van Beek, Robin de Puy, Anton Corbijn en Stephan Vanfleteren. Verschillende deelnemers organiseren signeersessies, waardoor je de kans krijgt om een extra bijzondere editie mee naar huis kunt nemen. Meer informatie daarover volgt later. Toegang tot de Unseen Book Market is gratis.
Wat de Unseen Book Market zo geliefd maakt, is de directe ontmoeting met het boek als object. Fotografieboeken zijn een relatief betaalbare manier om fotografie te verzamelen: een boek is vaak de eerste en meest toegankelijke instap in een oeuvre. Bovendien functioneren ze niet zelden als verzamelobject op zichzelf. Eerste edities, en zeker gesigneerde exemplaren kunnen daarbij enorm in waarde toenemen. Maar belangrijker: je steunt fotografen en onafhankelijke uitgevers rechtstreeks. Daarnaast krijg je in één ruimte inzicht in internationale ontwikkelingen en vergroot daarmee zowel je kennis als je referentiekader.
Het Nederlands Fotomuseum presenteert gelijktijdig drie tentoonstellingen die allemaal op hun eigen manier iets zeggen over wat fotografie kan zijn. In de Eregalerij van de Nederlandse Fotografie wordt de breedte van het nationale fotoerfgoed belicht. De expositie ‘Ontwaken in Blauw’ is een ode aan de cyanotypie: van de oudste fotografische technieken ter wereld, waarbij je met ijzerzout en UV-licht afdrukken maakt in Pruisisch blauw. En de tentoonstelling ‘Rotterdam in Focus’ brengt 180 jaar stadsfotografie samen in meer dan driehonderd beelden, van een vroege opname uit 1843 tot hedendaagse drone-panorama’s. Toegang tot deze tentoonstellingen is niet inbegrepen bij een bezoek aan de Unseen Book Market.
Geschreven door Flor Linckens
Ook dit jaar kunnen bezoekers van Art Rotterdam rekenen op een inspirerend en gratis toegankelijk Talks programma. Reflections 2026 omvat een aantal boeiende artist talks, Q&A’s en lezingen over actuele onderwerpen, belicht door kunstenaars, curatoren, museumdirecteuren en andere experts uit het artistieke veld.
| Vrijdag 11.15 – 12.30 BK Informatie | Het kan ook anders | Artist Talk Een gesprek over kantelpunten in de beroepspraktijk van beeldend kunstenaars Kunsthistoricus Meta Knol gaat in gesprek met podcastmaker en filosoof Esther Didden over de BK-podcast Het kan ook anders, de podcast over kantelpunten in de beroepspraktijk van beeldend kunstenaars. Ook schuiven twee beeldend kunstenaars aan om te praten over kantelpunten in hun carrière, waaronder Prix de Romewinnaar 2025 Kevin Osepa en Linda Molenaar. Waar liepen zij tegen aan en hoe gingen zij daar mee om? Let op: aanmelden & tickets: bkinformatie.nl/aanmelden |
.
| Vrijdag 14.00 – 14.30 Rijksakademie | kunstenaar Guy Woueté en nieuwe directeur Rijksakademie Laurence Rassel in gesprek | *English spoken Kunstenaar Guy Woueté gaat in gesprek met Laurence Rassel, de nieuwe directeur van de Rijksakademie, over het werken binnen hybride instellingen die verschillende disciplines en continenten verbinden. Woueté was resident aan de Rijksakademie (2009–2010) en later advisor. Eerder werkten zij samen bij erg (ecole de recherche graphique) in Brussel, waar Rassel tien jaar directeur was en Woueté momenteel docent is. Een verdiepend gesprek over het belang van artistieke ontwikkeling en internationale uitwisseling. |
.
| Vrijdag 15.00 – 15.30 Amidst Cries from the Rubble: Art of Loss and Resilience Lecture Dr Laura Mueller, Deputy Director en curator Museum of International Folk Art, Santa Fe, New Mexico, USA | *English spoken Deze lezing onderzoekt de curatoriële ontwikkeling van Amidst Cries from the Rubble: Art of Loss and Resilience from Ukraine en de totstandkoming van de serie Wrapping Art—Art of Salvation van de Oekraïense fotografe Marta Syrko. Daarbij wordt aandacht besteed aan de manier waarop musea en curatoren tijdens conflicten een kans hebben om samen te werken met hedendaagse kunstenaars en het behoud van cultureel erfgoed te documenteren. Tegelijkertijd verleent de ernst van het onderwerp een diepgaande urgentie aan de kunstwerken, die fungeren als krachtige getuigenissen van veerkracht, culturele continuïteit en overleving. |
.
| Vrijdag 16.00-16.45 Kunstenaar Start – Panelprogramma over een onderzoek naar de effecten van de startsubsidie van het Mondriaan Fonds HKU en HTH Research deden in opdracht van het Mondriaan Fonds onderzoek naar de loopbaanontwikkeling van kunstenaars die een toekenning voor de regeling Kunstenaar Start of een voorganger daarvan hebben gekregen aan het begin van hun kunstenaarscarrière. De onderzoeksresultaten zullen gepresenteerd worden voor een breed publiek, met actieve betrokkenheid van studenten. |
.
| Vrijdag 17.00-18.00 Mondriaan Fonds Get a Grant event – The Prospects Edition Artist Talk en subsidievoorlichting | *English spoken Wanneer kan je subsidie aanvragen en hoe gaat dit in z’n werk? Speciaal voor studenten en startende kunstenaars organiseert het Mondriaan Fonds het Get a Grant event, een informatiebijeenkomst over subsidiemogelijkheden voor beginnende beeldend kunstenaars. Op vrijdag 27 maart (17.00–18.00 uur) licht een fondsmedewerker de Kunstenaar Start-regeling toe en deelt kunstenaar Jochem van den Wijngaard zijn ervaring met het aanvragen. Natuurlijk is er ook ruimte voor vragen en geven we je tips. Aanmelden kan hier. |
.
| Zaterdag 12.00 – 12.45 Talk show Hugo Borst & Wilfried de Jong Gasten: Çiğdem Yüksel, Katinka Lampe, Anton Corbijn en Wim Pijbes | *Dutch spoken Hugo Borst en Wilfried de Jong hebben veel gemeen. Rotterdam, radio & televisie, het schrijverschap, de journalistiek. Ze verschillen ook. Wilfried is acteur, Hugo galeriehouder. Wilfried is de Polaroidman, Hugo verzamelt kunst. Nieuwsgierigheid en humor drijft dit gelegenheidsduo. Speciaal voor Art Rotterdam/Unseen Photo maken zij een bijzondere talkshow. Te gast zijn: beeldend kunstenaar en fotograaf Çiğdem Yüksel, beeldend kunstenaar Katinka Lampe, kunstenaar/fotograaf en filmregisseur Anton Corbijn en Wim Pijbes, kunsthistoricus en directeur van Stichting Droom en Daad, een particulier cultuurfonds dat investeert in cultuur in Rotterdam. Zorg dat je er (op tijd) bij bent! |
.
| Zaterdag 13.00 – 13.30 Museumtijdschrift presenteert: een live-interview met Fiona Lutjenhuis Een interview met kunstenaar Fiona Lutjenhuis door Jeroen Junte, hoofdredacteur van Museumtijdschrift, het grootste kunstmagazine van Nederland. Lutjenhuis is finalist van de Prix de Rome 2026 en had in 2025 een solotentoonstelling in het Noordbrabants Museum. Tussen 2022 en 2024 was zij resident aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten. Op de beurs is het werk van de kunstenaar te zien bij Galerie Fleur & Wouter, New Art Section en Sculpture Park. |
.
| Zaterdag 14.00 – 14.30 Rijksakademie | Artist Talk / Q&A Kunstenaars Marieke Zwart en Dineke Blom | moderator: Evita de Roode Kunstenaar en Rijksakademie alum Marieke Zwart en kunstenaar Dineke Blom gaan met elkaar in gesprek naar aanleiding van Zwarts nieuwe boek ‘she saw i saw’, over het zichtbaar maken van de geboortezorg in de Bijlmermeer in Amsterdam. Ze spreken over het zoeken naar balans tussen afstand en nabijheid – op papier en daarbuiten. Hoe verhoudt een sociale praktijk zich tot artistieke overwegingen? Het gesprek wordt geleid door Evita de Roode. |
.
.
| Zaterdag 15.00 – 15.20 AVROTROS’ MUZE presenteert: De Muzen van Morgen I Michelle Piergoelam Artist Talk / Q&A Curator en kunstjournalist Lieneke Hulsthof gaat in gesprek met een veelbelovende, Nederlandse kunstenaar. In deze editie gaat ze in gesprek met kunstfotograaf Michelle Piergoelam, over hoe ze in haar werk verborgen geschiedenissen en culturele overleveringen in beeld brengt. |
.
| Zaterdag 15.30 – 15.50 AVROTROS’ MUZE presenteert: De Muzen van Morgen II Noa Zuidervaart Artist Talk / Q&A Curator en kunstjournalist Lieneke Hulsthof gaat in gesprek met een veelbelovende Nederlandse kunstenaar. In deze editie spreekt zij met kunstenaar Noa Zuidervaart over hoe hij in zijn werk complexe vraagstukken onderzoekt en vertaalt naar tekeningen, sculpturen en gevonden objecten, die samenkomen in gelaagde installaties. |
.
| Zaterdag 16.30 – 17.00 The Role of Women Artists in the Art World! | Conversation / Q&A Carolina Alfonso, kunstenaar en moderator in gesprek met Alejandra Castro Rioseco, oprichter/Executive Director, MIA ART Collection | *English spoken Het is van fundamenteel belang om het bewustzijn over gendergelijkheid in de kunstwereld te vergroten. Professionele en particuliere instellingen moeten samenwerken om niet alleen tentoonstellingsruimtes te creëren, maar ook reflectieruimtes die de perspectieven van het maatschappelijk middenveld en academische instellingen verenigen met die van kunstenaars, curatoren, verzamelaars en galeries. MIA ART Collection investeert in en vergroot de zichtbaarheid van vrouwelijke kunstenaars in de kunstwereld, door netwerken en kanalen voor ondersteuning en hulp te creëren voor vrouwelijke professionals in de kunst. |
.
| Zondag 12.00 – 12.30 South Forward – DHB Art Space The City Through Us | Artist Talk / Q&A | *English spoken Sluit aan bij curator Jeanthalou Haynes en de kunstenaars van DHB Art Space – South Forward voor een interactieve artist talk over kunst, buurtkennis en duurzaamheid in Rotterdam-Zuid. In elke stad dragen mensen en lokale initiatieven bij aan de toekomst van hun wijk, vaak buiten het zicht van het grote publiek. Via verhalen en materiaal samples van de kunstwerken nodigen we het publiek uit te ontdekken hoe kunstenaars deze verhalen zichtbaar maken en hoe kunst, geworteld in de stad, kan bijdragen aan een duurzamere toekomst. Presentatie tevens te zien in DHB Art Space booth J 04. |
.
| Zondag 13.00 – 14.00 From Carbon Footprint to Collective Action: Galleries, Fairs, and Artists in a Warming World | Lezing en aansluitend 13.30: Paneldiscussie | *English spoken In tijden van klimaatcrisis heeft de kunstwereld zowel de kans als de verantwoordelijkheid om haar carbon footprint te verkleinen. In deze sessie, georganiseerd door de Nederlandse Galerie Associatie, presenteert de Gallery Climate Coalition haar internationale initiatieven en concrete strategieën voor CO₂-reductie binnen tentoonstellingen, transport, reizen en productie. In het aansluitende panelgesprek 13.30 – 14.00 bespreken Lula Rappoport, Gallery Climate Coalition, Will Korner, TEFAF, Hoofd Beurzen, kunstenaar Erik van Lieshout, galeriehouder Jaring Dürst Britt en Geert van der Meulen, Nederlandse Galerie Associatie hoe collectieve verantwoordelijkheid kan leiden tot meetbare impact en duurzame, structurele verandering binnen de Nederlandse kunstsector. |
.
| Zondag 15.00 – 15.20 uur AVROTROS’ MUZE presenteert: De Muzen van Morgen III Dakota Magdalena Mokhammad Artist Talk / Q&A Curator en kunstjournalist Lieneke Hulsthof gaat in gesprek met een veelbelovende Nederlandse kunstenaar. In deze editie spreekt zij met kunstenaar Dakota Magdalena Mokhammad over haar zoektocht naar identiteit, spiritualiteit, lichaam en gender. En hoe deze vorm krijgen in haar wandtapijten en installaties. |
.
| 15.30-15.50 AVROTROS’ MUZE presenteert: De Muzen van Morgen IV Chris Nelck Artist Talk / Q&A Curator en kunstjournalist Lieneke Hulsthof gaat in gesprek met een veelbelovende Nederlandse kunstenaar. In deze editie spreekt zij met kunstenaar Chris Nelck, wiens uiteenlopende praktijk wordt gekenmerkt door humor en intellectuele scherpte en wordt gevoed door een trans- en queerperspectief. |
.
| Zondag 17.00 – 18.00 Kunstinstituut Melly presenteert Suitcase Economy Informal Economy (Barter space) | *Nederland en Engels gesproken Kunstenaar Riet Wijnen brengt Suitcase Economy naar de beurs. Met deze experimentele kantine ontwikkelt ze een methode om alledaagse contexten in onder andere Limburg, Zuid-Korea en Zuid-Afrika te verbinden via geschiedenissen van conservering en fermentatie. Riet nodigt bezoekers uit om in relatie tot deze interesse zelfgemaakte conserven, recepten, ingrediënten voor cultuurspecifieke gerechten, of geld mee te brengen om te ruilen voor Suitcase Economy producten. Door middel van onderhandeling wordt met economische modellen geëxperimenteerd. Meer informatie: kunstinstituutmelly.nl |
De artistieke praktijk van Sakir Khader komt voort uit een diepgevoelde noodzaak om onrecht zichtbaar te maken, zonder de mensen die hij vastlegt te reduceren tot symbolen van leed. Juist daarin ligt de kracht van zijn beelden: ze zijn hard en confronterend waar nodig, maar blijven altijd menselijk, waardig en intiem. Zijn werk als beeldend kunstenaar, fotograaf, filmregisseur, documentairemaker en onderzoeksjournalist bevindt zich daarmee ergens tussen kunst en document. Khader benadrukt daarbij iets fundamenteels: dat achter ieder verloren leven een wereld schuilgaat, en dat die wereld het verdient om niet alleen betreurd, maar ook echt gezien te worden.
Op Art Rotterdam zal zijn werk te zien zijn in de booth van No Man’s Art Gallery, in een duopresentatie met Alejandro Galván.
Khader werd in 1990 geboren in Vlaardingen als zoon van Palestijnse ouders, maar bracht veel tijd door bij zijn familie op de Westelijke Jordaanoever. Die tweetalige, bi-culturele achtergrond werkt in de praktijk vaak in zijn voordeel. Omdat hij de taal spreekt, goed luistert en subtiele culturele codes instinctief begrijpt weet hij langdurige relaties op te bouwen en krijgt hij toegang tot werelden die voor buitenstaanders meestal gesloten blijven. Dat merk je aan zijn beelden: hij kijkt niet van een afstand toe, maar werkt van binnenuit, met een sterk gevoel van verantwoordelijkheid. Zijn werk vertrekt vanuit journalistieke nauwkeurigheid en een drang om te documenteren, en heeft daarmee ook een archieffunctie. Hij probeert iets vast te houden van mensen en werelden die systematisch worden uitgewist en ontmenselijkt. Zijn werk is daardoor zowel een document als een aanklacht. Zo portretteerde hij Palestijnse strijders op de Westelijke Jordaanoever voor hun dood, plus het verdriet van hun achterblijvende moeders. Strijders zijn in deze context overigens niet alleen gewapende strijders, maar ook mensen die zich op andere manieren verzetten.
In 2024 werd Khader als nominee toegelaten tot het prestigieuze fotografencollectief Magnum Photos. Hij ontving onder meer een Zilveren Camera en de Amsterdamprijs voor de Kunst, publiceerde verschillende fotoboeken, presenteerde een solotentoonstelling in Foam Amsterdam en was te gast in het televisieprogramma Zomergasten.
De praktijk van de kunstenaar verbeeldt conflictgebieden in het Midden-Oosten — of geografisch preciezer en minder eurocentrisch: West-Azië. Zo reisde hij onder meer naar Afghanistan, Syrië en Irak. Toch gaat zijn werk niet alleen over oorlog in de spectaculaire zin van het woord. Het gaat juist ook over wat oorlog met het alledaagse doet. Dreiging, structurele onzekerheid, historische ontheemding en verlies bestaan daarbij naast tederheid, schoonheid, humor en liefde voor het leven.
Inhoudelijk draait Khaders oeuvre om de relatie tussen leven en dood onder bezetting, in het bijzonder in Palestina. Bepalend was de dood van zijn elfjarige neefje Kosay, die in 2002 door een Israëlische militair werd doodgeschoten, nadat Khader, die ongeveer even oud was, net een zomer met hem had doorgebracht. Sindsdien gebruikt de kunstenaar zijn camera als een instrument om vast te leggen wat er gebeurt met Palestijnse gemeenschappen onder de bezetting. Zijn werk laat de dood en het geweld zien dat de Israëliërs veroorzaken, en vooral hoe dat doorwerkt in het alledaagse: in families, rouwprocessen, jeugd, bewegingsvrijheid en het vermogen om je een toekomst voor te kunnen stellen. Daarmee maakt hij zichtbaar dat onderdrukking en genocide niet alleen plaatsvinden op het moment van een aanval of inval, maar ook doorwerken in de traagheid van verlies, in constante angst en in het systematisch ontregelen van het dagelijks leven.
Khader heeft een rauwe, emotionele en cinematografische beeldtaal en werkt vaak in zwart-wit met scherpe contrasten. Hij maakt zijn portretten dicht op de huid en werkt daarvoor met verschillende soorten camera’s. Tegelijkertijd gebruikt hij ook kleur, video en documentaire elementen. In al die vormen lijkt hij vooral te zoeken naar een vorm die recht doet aan de complexiteit van wat hij vastlegt, de menselijke dimensie achter politieke gebeurtenissen.
Wat Khaders werk zo indringend maakt, is dat pijn en rouw nooit losstaan van waardigheid. Hij toont mensen niet als passieve slachtoffers, maar als individuen die, zelfs onder ondraaglijke omstandigheden, proberen mens te blijven. Daarmee vormt zijn werk een contrast met de vaak eenzijdige representatie in westerse media, zowel in taal als in beeld. In zijn foto’s speelt een vorm van gedwongen veerkracht een belangrijke rol: geen romantische resilience, maar het harde besef dat mensen wel verder moeten, ook wanneer het verdriet nog niet verwerkt is en het volgende verlies zich alweer aandient. In het werk van Khader krijgt die onmogelijke toestand een gezicht. Hij dwingt de kijker om voorbij de westerse beeldvorming te kijken en belicht niet alleen de dood, maar ook het leven dat eraan voorafgaat.
Een terugkerend element is de spanning tussen onschuld en het verlies daarvan. Khader fotografeert kinderen, moeders, vrienden, families, strijders, dieren en landschappen op een manier die laat zien dat een bezet of bedreigd bestaan nooit uitsluitend uit geweld bestaat. Er wordt ook gespeeld, gegeten, gewerkt, gelachen en gewacht. Juist door die momenten zichtbaar te maken, maakt hij voelbaar wat er op het spel staat. Zijn foto’s en films benadrukken niet alleen de vernietiging van levens, maar ook hun bestaansrecht. Zo verbindt hij persoonlijke verhalen met grotere historische en politieke structuren.
Geschreven door FIor Iinckens
Watamula vertelt het verhaal van René, een zwijgzame jongeman die overeind komt uit een rivier met niets meer dan een lange broek en een amulet. We volgen hem op zijn tocht naar de westkant van Curaçao, naar Watamula, een rond gat in een rots die uitsteekt boven de zee. Daaronder beukt de zee op de rotsen. Het is de plek waar Curaçao ademt.
De weg naar Watamula is zowel fysiek als mentaal uitdagend. Onderweg houdt René zich vast aan het amulet dat hij bij zijn geboorte meekreeg. Al snel komt hij een oudere dame tegen in haar mooiste kleren. Ze verzorgt René en waakt over hem. Hij wordt een katholieke kerk uitgegooid en ingewijd in Afro-Caribische rituelen. Ook lijkt er een romance te ontluiken tussen hem en Gabi, de zoon van de vrouw.
Kevin Osepa maakte Renés tocht tot een magisch-realistische odyssee waarin landschap en lotsbestemming, spiritualiteit, sensualiteit en machismo samenkomen.
Watamula van Kevin Osepa is te zien in Projections. Kevin Osepa wordt vertegenwoordigd door Galerie Ron Mandos.
Het werk van Kevin Osepa voert vaak terug op zijn eigen jeugd en ervaringen op Curaçao, maar ook op rituelen, mystiek en de verhalen van oudere generaties van de Nederlandse Antillen. Vaak bouwt hij een idee of verhaal uit tot een gedeelde ervaring, gericht op collectieve genezing en een dieper begrip van zijn eigen identiteit. Zijn werk is daardoor zeer persoonlijk, maar tegelijk ook voor een breder publiek toegankelijk
Lusgarda draait om het ritueel van Ocho Dia: de achtdaagse rouwperiode na een begrafenis op Curaçao. Osepa heeft daarbij niet alleen oog voor het individuele verlies, maar ook voor het collectieve verlies: het langzaam verdwijnen van kennis, rituelen en gebruiken die van generatie op generatie werden doorgegeven. Hij presenteert rouw niet als een afgesloten moment, maar als een proces dat zich blijft herhalen en transformeren.
Afgelopen najaar viel Kevin Osepa de prestigieuze Prix de Rome ten deel voor Lusgarda, een installatie die hij speciaal voor deze prijs maakte. Lusgarda is een totaalervaring waarbij film, objecten, textiel en handgemaakte figuren samen een nieuwe werkelijkheid vormen. De installatie nodigt uit tot kijken, voelen en meebewegen, zonder de bezoeker een al te eenduidige lezing op te leggen.
De jury zag ‘een kunstenaar met een hele eigen beeldtaal die in korte tijd in verhaal en uitdrukking gegroeid is en zichzelf steeds weet te overtreffen.’ Zelf is Osepa nog steeds verbaasd over de winst, vertelt hij aan de telefoon. ‘Ik kende de Prix de Rome. Op de academie had ik een docent die genomineerd was, maar je voelt een toch afstand, daar zit je anker niet. Ook omdat mijn werk persoonlijk is – het is een manier om mijn eigen emoties te verwerken – verwacht je het niet. Dat het dan zoveel erkenning krijgt, is een unieke ervaring’.
Osepa’s carrière kan je gerust komeetachtig noemen. Osepa (Willemstad, 1994) kwam op zijn 17e naar Nederland om aan de HKU fotografie te studeren. Watamula (2020) was Osepa’s eerste korte film. Voor zijn tweede film, La Ultima Ascensión (2022), ontving hij een Gouden Kalf voor de beste korte film. In 2023 won hij de Charlotte Köhler Prijs, de jaarlijkse aanmoedigingsprijs voor veelbelovende kunstenaars.
Voor Watamula verruilde Osepa de fotografie voor film, een stap die destijds natuurlijk aanvoelde. ‘Ik was al bezig om uit te zoeken hoe ik mijn werelden verder kon uitdiepen. Ik probeerde om mijn foto’s met elkaar in gesprek te laten gaan. Dat is in feite wat film is. Ook past het medium film beter bij Curaçao, dat geen museumcultuur heeft.’
Het medium film gaf Osepa meer vrijheid om verhalend te werk te gaan. Daarbij baseert hij zich zowel op historisch bronmateriaal uit archieven, als op gesprekken met antropologen en oudere Curaçaoënaars. Aanvankelijk dacht Osepa dat deze route hem weinig bruikbaars zou opleveren, maar hij boorde een goudader aan verhalen aan waar nog niks mee gedaan was.
‘Ik verzamel verhalen en maak geen hiërarchisch onderscheid tussen archiefmateriaal en een gesprek. Alle bronnen zijn even waardevol. Het unieke aan oral history is dat de verhalen telkens nieuwe elementen bevatten. They reflect the times. Dat geeft je een zekere vrijheid.Door nieuwe beelden aan een verhaal toe te voegen kan je een nieuwe betekenis toekennen aan een bestaand verhaal. Je kan het transformeren.
Veel thema’s die in Osepa’s latere werk opduiken, zitten al in Watamula. Een goed voorbeeld daarvan is de magisch-realistische verteltrant. De vrouw die over René waakt neemt ook de gedaante aan van een parkiet en een flamingo. ‘Op Curaçao is er maar één werkelijkheid, er is geen tweedeling van wetenschappelijk en bijgeloof, er is maar één spoor.’ In zijn werk probeert Osepa die werkelijkheid recht te doen.
Inhoudelijk draait Watamula om verlangen, zegt Osepa, over ergens thuishoren en afgewezen worden. Deze onderwerpen zijn ingegeven door zijn ervaringen in Nederland, waar hij woont, en Curaçao, waar hij ieder jaar een paar maanden doorbrengt. Door de afwisseling kijkt hij telkens met een frisse blik naar de plekken die voor hem thuis zijn en tegelijkertijd ook niet helemaal. In Nederland is hij zich bijvoorbeeld bewuster van zijn huidskleur, terwijlop Curaçao zijn queeridentiteit binnen een zeer heteronormatieve omgeving naar voren komt.
In Watamula wordt dit punt subtiel gemaakt door de tocht naar Watamula te laten afleggen door René, een queer-hoofdpersonage. Hij komt in botsing met het katholieke geloof en halverwege de film wordt hij letterlijk de kerk uit gesmeten. Nog op de grond liggend wordt hij opgepikt door een man die hem inwijdt in Afro-Caraïbische rituelen. Hij wijst René op het lastige pad dat hij moet bewandelen.
Terugblikkend zegt Osepa: ‘Het is makkelijk om te wijzen op het katholicisme, maar je kan niet zeggen dat de Rooms-Katholieke kerk weg moet. Onze tradities zijn er onlosmakelijkmee verbonden. Carnaval eindigt op Curaçao bijvoorbeeld op de dinsdag voor Aswoensdagen de Eerste Communie is helemaal gezet naar onze cultuur met Afro-Caraïbische rituelen. Juist dat spanningsveld maakt het interessant.’
Aan de telefoon vertelt Osepa dat hij bij Lusgarda het gevoel had dat hij maakte wat hij wilde maken: een immersief werk over aanwezigheid en bezieling waarin alle thema’s die hem bezighouden een plek hebben. Spirituele healing is er daar een van: ‘Lusgarda is een actief ritueel dat iets kan losmaken’.
Ook dat element zit al in Watamula. Tegen het einde van de film heeft René een droom waarin hij zijn geboorte bijwoont. Er wordt een babymutsje begraven en hij vindt de steen waarvan zijn amulet een scherf is. Hij plaatst de scherf op de steen om deze weer heel te maken. Daarna ontwaakt hij en is er een laatste ontmoeting tussen René en de vrouw, ze vertelt hem dat ze hem de hele reis heeft gevolgd. Vervolgens graaft ze het babymutsje op en legt het op een brandstapel. De vloek is voorbij. De wond is geheeld. René kan zijn reis naar Watamula voltooien.
Geschreven door Wouter van den Eijkel
Zaterdag 28 maart | 12.00-12.45 u
Gasten: Çiğdem Yüksel, Katinka Lampe, Anton Corbijn en Wim Pijbes | *Dutch spoken
Hugo Borst en Wilfried de Jong hebben veel gemeen. Rotterdam, radio & televisie, het schrijverschap, de journalistiek. Ze verschillen ook. Wilfried is acteur, Hugo galeriehouder. Wilfried is de Polaroidman, Hugo verzamelt kunst. Nieuwsgierigheid en humor drijft dit gelegenheidsduo. Speciaal voor Art Rotterdam/Unseen Photo maken zij een bijzondere talkshow. Te gast zijn: beeldend kunstenaar en fotograaf Çiğdem Yüksel, beeldend kunstenaar Katinka Lampe, kunstenaar/fotograaf en filmregisseur Anton Corbijn en Wim Pijbes, kunsthistoricus en directeur van Stichting Droom en Daad, een particulier cultuurfonds dat investeert in cultuur in Rotterdam. Zorg dat je er (op tijd) bij bent!
193 Gallery (Parijs | Saint-Tropez | Venetië) presenteert op Art Rotterdam een solo-installatie van Thandiwe Muriu. In haar kleurrijke ‘Camo’ serie gebruikt de Keniaanse kunstenaar het beroemde waxtextiel om haar modellen te transformeren tot een drager van reflectie op identiteit, representatie en vrouwelijke empowerment.
Vlisco waxprints worden sinds 1876 in Nederland geproduceerd door het historische textielhuis Vlisco en wordt al generaties lang gedragen, gedeeld, opnieuw geïnterpreteerd en emotioneel geladen in vele delen van het Afrikaanse continent. In het dagelijks leven — tijdens vieringen, rituelen en familiebijeenkomsten — heeft de stof zich diep verankerd in sociale gebruiken en gewoonten. Daardoor is wax uitgegroeid tot een breed geaccepteerd symbool van ‘Afrikaansheid’, ondanks de complexe en omstreden geschiedenis ervan. Voor Muriu onderstreept de stof de vele manieren waarop het verleden nog altijd doorwerkt in het heden. Tegelijk onderzoekt ze hoe vrouwen vandaag de dag kunnen floreren, niet ondanks, maar dankzij die culturele erfenis.
Vlisco ontwikkelde zijn productieproces door kleurtechnieken over te nemen van Javaanse batikmakers uit het voormalige Nederlands-Indië. Die patronen werden zo losgemaakt van hun oorspronkelijke symboliek en werden vervolgens industrieel geproduceerd in Nederland, met behulp van een aangepaste bankdrukpers, bekend als ‘La Javanaise’. Afrikaanse landen groeiden uit tot de belangrijkste afzetmarkt voor deze stoffen. Voor de beurs verwerkt 193 Gallery originele Vlisco-stoffen in de presentatie van de stand, waardoor Muriu’s werk direct in verband wordt gebracht met de lokale en mondiale geschiedenissen die in het materiaal besloten liggen. Tegelijk wordt de installatie verankerd in de rol van Rotterdam als internationale handelsstad.
In 2024 presenteerde 193 Gallery werk van Muriu in ‘Passengers in Transit’, een Collateral Event van de 60e Biënnale van Venetië. Daarna volgden presentaties bij Museum Folkwang, de Biennale della Fotografia Femminile, Musée de l’Homme, Museo Nacional de la Fotografía en een groepstentoonstelling bij Perrotin in Parijs, samengesteld door Pharrell Williams. Dit jaar werd Muriu geselecteerd voor het African Artist Residency Program van het KYOTOGRAPHIE International Photography Festival.
Geschreven door Flor Linckens
Dit jaar zal de culinaire hoek van Art Rotterdam weer gevuld worden met de ruige Franse sferen van het Rotterdamse begrip Café Marseille. Al sinds 2020 trotseert dit restaurant de net zo ruige Kruiskade, met als kapiteinen van het schip Derk Jan Wooldrik en Kris de Leeuw. Samen zijn ze ook wel bekend als de Double Trouble Horecagroep en hebben ze al behoorlijk wat successen op hun naam. De combinatie van een punk scheepskok en een clublegende [De Leeuw was mede-eigenaar van de legendarische club Bar], bleek een gouden te zijn. Zo is er de muzikale buurtkroeg Bar Alaska, die tegenwoordig de Rotterdamse Stoofboot laat rondvaren over de Maas en de bierbrouwerij Eurobrouwers, die sinds kort hun bier serveert in hun eigen sfeervolle Café de Wilde Mossel. Die laatste is trouwens niet ver gelegen van de echte parel, Marseille natuurlijk!
Menu Café Marseille
Voor het menu zijn Wooldrik en chef-kok Jona Haile afgereisd naar de stad waar het allemaal begon. Drie dagen lang zijn ze hun dag begonnen met een frisse duik om vervolgens met een frisse blik te kunnen zoeken naar de essentie van deze gecompliceerde stad. Dit resulteerde in een zeer cultureel diverse kaart. Denk aan Italiaanse ‘nduja en stracciatella over de Ombervis Carpaccio en de Noord-Afrikaanse smaak van Ras el Hanout in de mosselen. Net zoals de stad, is het restaurant een goede buur en proberen ze zoveel mogelijk samen te werken met de ondernemers in de buurt. Deze stijl is iets waar Wooldrik bekend om staat, zijn gerechten zijn altijd al een mengelmoes geweest van zijn herinneringen als scheepskok en de havensteden waar hij aan wal ging. Hier heeft hij een kookboek over geschreven, waar hij je meeneemt op cruise langs al deze pracht plekken, inclusief de bijbehorende, wilde verhalen.
Sinds hun korte uitstapje naar de grote stad hebben Wooldrik en Haile hebben de smaak zo goed te pakken dat ze binnenkort terug zullen reizen naar de grote stad, om hier hun krachten te bundelen en samen een boek te schrijven.
De eigenzinnige sfeer van het restaurant komt goed tot zijn recht in de grootte van Ahoy. Dit dankzij het werk van decorbouwer en setdresser Ben Zuydwijk. Hij verdiende zijn sporen in de filmwereld en won twee keer een Gouden Kalf, de laatste ontving hij voor Hardcore never dies (2023). ‘We werkten al eerder met hem samen voor een Baskisch pop-uprestaurant in Station Bergweg. Daarvoor ontwierp hij een Baskische punk bar, Bar Bilbao. ‘Het is iemand die een eigenzinnige kijk heeft en snel denkt,’ aldus Wooldrik.
Met veel plezier ontvangen Wooldrik en de Leeuw weer het publiek van Art Rotterdam / Unseen Photo. Kom proosten met een glaasje bubbel, een snelle oester of een warme lunch, tot daar!
Dit jaar viert de NN Art Award haar tiende editie. De jaarlijkse stimuleringsprijs van €10.000 gaat naar een getalenteerd kunstenaar die een opleiding in Nederland afrondde en werk presenteert op Art Rotterdam (27-29 maart in Rotterdam Ahoy). De vakjury nomineerde vier kunstenaars: Fiona Lutjenhuis (Galerie Fleur & Wouter), Tina Farifteh (Gallery Vriend van Bavink), Mandy Franca (Night Café Gallery) en Kyra Nijskens (Prospects / Mondriaan Fonds). Van 14 maart tot en met 25 mei 2026 is het werk van alle genomineerden te zien in Kunsthal Rotterdam.
De multidisciplinaire praktijk van Tina Farifteh gaat over de manieren waarop machtsstructuren doorwerken in het dagelijks leven van gewone mensen, en over hoe de beelden en woorden die we horen en zien samen ons denken, ons handelen en onze emoties vormen. Als fotograaf, filmmaker en beeldend kunstenaar zoekt ze niet naar kant-en-klare antwoorden, maar naar beelden die je als kijker dwingen om je te verhouden tot complexe en ongemakkelijke waarheden. Daarbij spreekt ze vooral onze (mede)menselijkheid aan. Met haar installaties, films en fotografische projecten probeert Farifteh de afstand tussen abstracte politieke discussies en menselijke ervaringen te verkleinen. Haar werk gaat over thuisvoelen en thuishoren, over migratie en identiteit, over empathie en uitsluiting, en ook over beleid, discours en beeldvorming.
Farifteh werd in 1982 geboren in Teheran en verhuisde op haar dertiende naar Nederland. Ze studeerde Fotografie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en rondde een master af aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Haar afstudeerproject ‘The Flood’ (2021) kreeg meteen brede aandacht. In die audiovisuele installatie word je als bezoeker omringd door drie enorme projecties van een kolkende zee, terwijl een synthetische stem namen, locaties en statistieken van vermiste en verdronken vluchtelingen opleest.Je hoort ook fragmenten uit politieke retoriek over migratie. Het werk laat zien hoe er in het politieke discours vaak over vluchtelingen wordt gesproken: in wantrouwende, criminaliserende en dehumaniserende termen, vaak via metaforen van golven, stromen of tsunami’s: woorden die allesbehalve onschuldig zijn omdat ze onze beeldvorming sturen.
In de korte documentaire ‘Kitten of vluchteling?’ (2023) zette Farifteh een volgende stap in haar onderzoek naar empathie. Proefpersonen kregen beelden voorgelegd en moesten kiezen wie ze zouden redden uit een noodsituatie. Maar wie verdient onze hulp en waarom? De keuzes bleken, vanzelfsprekend, sterk bepaald door vooroordelen en laten zien hoe snel mensen hun keuzes proberen te rationaliseren. ‘Kitten of vluchteling?’ werd geselecteerd voor de Debuutcompetitie van het Nederlands Film Festival en bekroond met de eerste prijs in de categorie Storytelling bij De Zilveren Camera.
In haar installatie ‘Toen ik de zon en de maan tegelijk zag’, die werd aangekocht door het Fries Museum, stelt Farifteh een andere, maar verwante vraag. Als de samenleving geen plek lijkt te bieden aan mensen die zich ergens thuis willen voelen, kan het landschap dan misschien wel ruimte bieden? Met zijn openheid en ogenschijnlijke afstand tot politieke structuren wordt het landschap hier een mogelijke plek van toevlucht. Tegelijkertijd nodigt de kunstenaar bezoekers uit om na te denken over hun eigen ideeën over thuis, identiteit en uitsluiting, en niet onbelangrijk: over hun eigen rol.
Eerder dit jaar was haar meest recente werk nog te zien in het Rijksmuseum, dat het eveneens in zijn collectie opnam. Het museum vroeg haar om voor de vijftigste editie van de jaarlijkse foto-opdracht Document Nederland het thema ‘Asiel’ in beeld te brengen. In dit project draait Farifteh het perspectief om: in plaats van óver vluchtelingen te praten, laat ze hen zelf aan het woord, en ze laat ons daarmee door zijn ogen zien wie ‘wij’ zijn geworden. Haar praktijk is sterk geworteld in onderzoek en voor Document Nederland sprak ze, vaak op locatie, niet alleen met asielzoekers, maar ook met specialisten uit de sector, van advocaten, COA- en IND-medewerkers tot journalisten en mensen die voor niet-gouvernementele organisaties werken. Ook met dit werk sleepte ze een Zilveren Camera in de wacht in de categorie Storystelling
Kun je ons wat meer vertellen over het werk dat je presenteert op Art Rotterdam en in Kunsthal Rotterdam?
Voor Document Nederland, de jaarlijkse foto-opdracht van het Rijksmuseum, fotografeerde en filmde ik het Nederlandse asielsysteem. Hoofdpersoon is B. die na ruim vier maanden vreemdelingendetentie op Schiphol en een verblijf in Ter Apel in een asielprocedure zit. Door B. als gids/verteller op te voeren draai ik de blik om: in plaats van te praten óver asielzoekers, laat ik het publiek, letterlijk, naar een van hen luisteren. Daardoor hou ik Nederland een spiegel voor, deze tentoonstelling gaat niet over hen maar over ons.
Op Art Rotterdam en in Kunsthal Rotterdam presenteer ik een aantal elementen uit deze tentoonstelling. Een van de belangrijke elementen is een werk genaamd: ‘Naturalisatie van het portret van B’. B. zat ruim vier maanden vast in detentiecentrum Schiphol. Hij voelt zich niet beschermd door onze wetten: hij vroeg om hulp en belandde in de cel. Toch wil hij zijn verhaal delen omdat hij vindt dat de samenleving moet weten wat er achter deze muren speelt, al vreest hij de gevolgen. Als kunstenaar heb ik geen politieke macht, maar ik kan beelden maken en verhalen vertellen. Musea, culturele instellingen en verzamelaars kunnen die beelden voor de toekomst bewaren.
De laatste stap in de asielprocedure is naturalisatie – officieel Nederlander worden. Dat kan pas na vijf jaar legaal verblijf. B. is daar nog lang niet. Dus ik vroeg me af: kan ik alvast B.’s portret ‘naturaliseren’? B., het Rijksmuseum en ik kwamen overeen dat zijn portret wordt opgenomen in de collectie maar zolang B. zich onveilig voelt, blijft zijn portret onherkenbaar en alleen te zien achter melkglas. Deze afspraken gelden ook voor aankopen op de beurs of het tonen van het werk in Kunsthal Rotterdam. Pas wanneer hij zich veilig voelt óf het gevoel heeft dat hij niets meer te verliezen heeft zullen zijn gezicht en identiteit zichtbaar worden. Zo leggen we niet alleen zijn verhaal vast, maar ook de tijd waarin hij zich onbeschermd voelde.
Wat zijn je plannen voor 2026?
Een expositie is een krachtig medium. Het biedt de mogelijkheid om een publiek onder te dompelen in een verhaal, om een ervaring te creëren die raakt en blijft hangen. Maar tentoonstellingen zijn vaak tijdelijk. Daarom wil ik een boek maken, een blijvende vorm waarin niet alleen het verhaal van B. centraal staat, maar vooral ook het verhaal van Nederland en hoe wij omgaan met mensen die ons om bescherming vragen.
‘Asiel’ is een gelaagd, visueel-essayistisch boek waarin ik aan de hand van vier pijlers van de Nederlandse identiteit — cultuur, religie, rechtsstaat en economie — heden en verleden met elkaar verbind. Ik combineer eigen beelden met werk uit de collectie van het Rijksmuseum, aangevuld met materiaal uit nieuwsmedia en sociale media. Drie verhaallijnen lopen door elkaar heen: het verhaal van B., die net in Nederland is aangekomen; mijn persoonlijke reis langs cruciale locaties binnen het asielproces; en een onderzoek naar hoe ‘de asielzoeker’ historisch én hedendaags wordt verbeeld.
‘Asiel’ bevraagt onze normen, waarden en vrijheden, en laat zien hoe een systeem dat ooit was gebaseerd op empathie, kon verharden tot iets afstandelijks en onverschilligs. Door niet alleen te tonen wat er gebeurt, maar ook wat dit over ons zegt, opent het boek een kritisch perspectief op hoe Nederland omgaat met mensen die bescherming zoeken. Het werk doorbreekt afstand en abstractie en nodigt uit tot reflectie op onze geschiedenis, onze identiteit en onze verantwoordelijkheid in het heden. Voor dit boek werk ik samen met ontwerpbureau LMNOP voor het design en met uitgever The Eriskay Connection.
Daarnaast werk ik momenteel aan een driedelige documentaireserie Tina in Sexbierum die vanaf donderdag 7 mei op VPRO / NPO te zien zal zijn. Ik verhuisde een paar jaar geleden naar een klein dorpje in Friesland omdat ik in Amsterdam geen betaalbare woning meer kon vinden. Mijn vrienden die uit de stad vertrekken, gaan vaak naar waar ze vandaan komen, maar ik kan niet terug naar mijn geboortestad Teheran. Bij aankomst in het dorp werd ik geconfronteerd met vreemde blikken en vooroordelen van de dorpsgenoten over ‘import’, maar ook met mijn eigen aannames over het platteland en met hoe gesloten mijn eigen Amsterdamse bubbel is.
In Tina in Sexbierum leiden de twee werelden die bij elkaar komentot eerlijke en soms confronterende ontmoetingen. Ik ga in gesprek met mijn dorpsgenoten, van de burgemeester tot de postbode, fietsenmaker en huisarts. Ik spreek metdorpsfanfare Door Samenwerking Groot en leer dat samenwerken een vaardigheid is die je moet leren. En er ontstaat een hechte vriendschap met mijn 83-jarige dorpsgenoot, oud-aardappelboer Auke, met wie ik wekelijks koffie drink. Ik leer de kleine gemeenschap steeds beter kennen en ontdek wat samenleven en voor elkaar zorgen betekent. Juist door met humor, lichtheid en liefde naar elkaar te kijken, beginnen ik én mijn dorpsgenoten van elkaar te leren, ondanks de verschillen.
Tina in Sexbierum is een persoonlijke en ontwapenende documentaireserie over ontheemding, onthechting, het verlangen naar een thuis en tegelijkertijd het onvermogen om je thuis te voelen in een maatschappij die je continu existentieel afwijst. De driedelige serie is onderdeel van het gelijknamige transmediale project.
In 2027 komt in Foam Amsterdam een overzichtstentoonstelling waarin alle delen van het project (video, fotografie, tekst, licht en geluid) worden samengebracht in één presentatie.
Kun je beschrijven hoe je je voelde toen je hoorde dat je was genomineerd voor de NN Art Award?
Ik was heel erg verrast en vereerd, en vooral ontzettend blij. Blij omdat de nominatie ervoor zorgt dat nog meer mensen de kans krijgen het werk te zien. Maar ook omdat er extra aandacht en bewustzijn ontstaat voor het verhaal van B. en voor de situatie waarin veel mensen zoals B. zich op dit moment in Nederland bevinden. B. en ik zijn dankbaar dat het verhaal op deze manier een groter publiek bereikt — zodat niemand kan zeggen: we wisten het niet.
Welk project zou je onmiddellijk oppakken als je de award zou winnen?
Mijn droom is om het boek ‘Document Nederland: Asiel’ uit te brengen en het op een bijzondere manier te lanceren. We willen het presenteren op een locatie die zich zowel visueel als inhoudelijk laat transformeren, zodat we het publiek kunnen onderdompelen in beelden, verhalen en onderlinge verbanden. Het moet een fysieke totaalervaring worden — een ruimte waarin het verhaal voelbaar wordt — en die je vervolgens in de vorm van het boek mee naar huis neemt. Voor zowel de realisatie van het boek als de lancering kunnen we alle hulp en steun goed gebruiken. Het winnen van deze award zou een enorme stap zijn in de verwezenlijking van die droom.
Het werk van Tina Farifteh was eerder onder meer te zien in het Amsterdam Museum, het Rijksmuseum, het Fries Museum, Monopole – Schiedam Museum, Museum Hilversum, Sexyland, Melkweg Expo, The New Current, BredaPhoto en op NPO VPRO.
De winnaar van de NN Art Award 2026 wordt bekendgemaakt op vrijdag 27 maart in Kunsthal Rotterdam. Tijdens deze feestelijke avond zijn alle tentoonstellingen, inclusief de NN Art Award tentoonstelling, vrij toegankelijk voor genodigden.
Geschreven door Flor Linckens
kunstenaars en Rotterdammers samen voor een duurzame stad
DHB Bank is opnieuw de trotse hoofdsponsor van Art Rotterdam. In de DHB Art Space is dit jaar het project South Forward te zien, een vervolg op de de presentatie van 2025 Echoes of Us
Het vertrekpunt is helder: Rotterdam Zuid bezit kennis, creativiteit en verbeeldingskracht die de toekomst mede vormgeven.
DHB Art Space is opgezet als een plek waar kunst ruimte maakt voor andere manieren van kijken. Niet door uitleg of oplossingen, maar door verhalen, verbeelding en geleefde ervaring. Binnen deze ruimte ontstaat ook ruimte voor gesprek: ontmoetingen en uitwisselingen die niet vanzelf plaatsvinden, maar die nodig zijn om elkaar beter te begrijpen.
Jeanthalou Haynes, curator Unity in Diversity Rotterdam: “Vanuit ons werk bij Unity in Diversity zien wij Rotterdam Zuid als een levende bron van verhalen. Als de spreekwoordelijke tuin van Art Rotterdam: de wijk rondom Ahoy waar dagelijks wordt gewerkt aan samenleven, zorg dragen en vooruitdenken. Met South Forward nemen we bezoekers mee naar die verhalen van de plek waar zij zich bevinden, naar de mensen die haar dragen.”
South Forward wordt ontwikkeld in nauwe samenwerking met bewoners, makers en lokale initiatieven uit Rotterdam Zuid. Het project richt zich op thema’s als duurzaamheid, gemeenschapskracht en het dagelijks leven, en is geworteld in echte verhalen uit de wijken zelf. Deze co-creatieve manier van werken vormt het hart van het project.
Tijdens Art Rotterdam 2026 presenteert DHB Art Space nieuw ontwikkeld werk van Karla King, Melissa Moria en Urvee Kulkarni. Elk van hen werkt vanuit een eigen artistieke praktijk en verbindt artistiek onderzoek, duurzame materialen en lokale verhalen tot werken die uitnodigen om te verbeelden hoe samenleven, zorg en gemeenschap vorm kunnen krijgen. Nu en in de toekomst.
South Forward nodigt bezoekers uit om niet alleen te kijken, maar ook te luisteren, in gesprek te gaan en zich te verhouden tot de verhalen die in Rotterdam Zuid leven.
Op zaterdag 28 maart (16.30 – 17.00 uur) vindt, als onderdeel van het Reflections programma, een Engelstalige talk plaats waarin Carolina Alfonso, kunstenaar en moderator, in gesprek gaat met Alejandra Castro Rioseco, oprichter/Executive Director van de MIA ART Collection.
De MIA ART Collection investeert in en vergroot de zichtbaarheid van vrouwelijke kunstenaars in de kunstwereld, door netwerken en kanalen voor ondersteuning en hulp te creëren voor vrouwelijke professionals in de kunst.
Het is namelijk van fundamenteel belang om het bewustzijn over gendergelijkheid in de kunstwereld te vergroten. Professionele en particuliere instellingen moeten samenwerken om niet alleen tentoonstellingsruimtes te creëren, maar ook reflectieruimtes die de perspectieven van het maatschappelijk middenveld en academische instellingen verenigen met die van kunstenaars, curatoren, verzamelaars en galeries.
Art Rotterdam stelde Alejandra Castro Rioseco al een paar vragen voorafgaand aan de talk.
Wanneer werd de MIA Art Collection opgericht en wat is de missie van de organisatie?
De collectie kreeg bijna zeventien jaar geleden vorm. Toen de pandemie uitbrak, besloten we een non-profitstichting op te richten die zich volledig toelegt op het ondersteunen van vrouwelijke kunstenaars over de hele wereld.
We initiëren en cureren tentoonstellingen waarin jonge, opkomende vrouwelijke kunstenaars worden samengebracht met gevestigde namen. Daarnaast organiseren we lezingen en presentaties in samenwerking met verschillende kunstbeurzen en biënnales wereldwijd, om op die manier de ongelijkheid van vrouwen in de kunstwereld onder de aandacht te brengen. Jaarlijks reiken we een studiebeurs uit ter ondersteuning van een kunstenaar tijdens haar opleiding.
Onlangs hebben we een residencyprogramma opgezet in Antwerpen, waar jaarlijks drie kunstenaars verblijven om de geschiedenis van vrouwelijke kunstenaars uit de negentiende eeuw te bestuderen en te documenteren.
Tijdens het jaarlijkse Gala & Awards reikt de MIA Art Collection prijzen uit aan tien vooraanstaande personen die zich inzetten voor en bijdragen aan het werk van vrouwen in de kunstwereld.
De missie van MIA is, kort gezegd, het ondersteunen van vrouwelijke kunstenaars, zodat zij meer zichtbaarheid en erkenning krijgen.
Wat is uw visie op de toekomst van vrouwelijke kunstenaars?
Ik denk dat we mogen zeggen dat we een positieve bijdrage hebben geleverd, dat we op de goede weg zijn en dat we hebben bijgedragen aan een groeiend bewustzijn van het belang van gelijkheid en van het belang daarvan voor een evenwichtigere wereld. Tegelijkertijd is er nog een lange weg te gaan.
Vrouwen leveren een belangrijke bijdrage aan de manier waarop we kunst zien en ervaren. Jarenlang hebben we de wereld vooral door de ogen van mannen bekeken. Het is tijd om de wereld ook door de ogen van vrouwen te zien.
Welk advies zou u vrouwelijke kunstenaars geven die een plek proberen te vinden in de kunstwereld?
Er zijn veel dingen die ik hen zou willen meegeven, maar het belangrijkste is dat ze de hoop niet verliezen en positief blijven. Het is cruciaal om goed advies te zoeken, de markt te leren kennen en te bestuderen, de kunstgeschiedenis te bestuderen, en in het bijzonder de geschiedenis van vrouwen in de kunst: hun ontwikkeling, de moeilijkheden die zij steeds opnieuw hebben moeten overwinnen, en de manieren waarop zij in een door mannen gedomineerde wereld hun eigen weg hebben gevonden.
Tegenwoordig zitten kunstacademies en opleidingsprogramma’s vol met vrouwen die kunst studeren. Dat zou een duidelijk teken moeten zijn dat de markt en de kunstwereld moeten veranderen, en daarmee ook de omstandigheden en de realiteit voor vrouwelijke kunstenaars, als een noodzakelijke stap vooruit voor iedereen.
