Coming soon
Coming soon
Selecteer type
Art Rotterdam keert van vrijdag 27 tot en met zondag 29 maart terug met een extra scherpe beursopzet waarin beeldende kunst, fotografie, video en grootschalige installaties samenkomen. Het format biedt ruimte aan zowel upcoming talent als gevestigde galeries en de toevoeging van Unseen Photo zorgt voor een scherp gecureerd en internationaal fotografieprogramma, volledig geïntegreerd in de beurs. Met de terugkeer naar Rotterdam Ahoy zet Art Rotterdam de koers voort die in 2025 werd ingezet. De schaal en openheid van deze locatie dragen, samen met de horecavoorzieningen, bij aan een aangenaam bezoek, met ruimte voor rustmomenten. Dat betekent dat mensen meer tijd doorbrengen op de beursvloer. Vorig jaar trok Art Rotterdam maar liefst 28.000 bezoekers.
Er nemen tijdens deze editie meer dan 150 galeries deel uit binnen- en buitenland, met deelnemers uit onder meer Lissabon, Istanbul, Buenos Aires, Kopenhagen, Johannesburg, Bratislava, Londen, Rome, Parijs, Madrid, Wenen en Riga. Daarnaast heeft Art Rotterdam een sterke band met de stad. De Wall Street Journal nam Rotterdam onlangs op in hun 10 Best Places to Visit in 2026: “De stad heeft zich opnieuw uitgevonden en geldt als een experimenteel stedelijk laboratorium binnen Europa, met torens van sterarchitecten en culturele districten op voormalige havengebieden.” In de stad opende afgelopen jaar bovendien het migratiemuseum Fenix van 15.000 m² en binnenkort wordt het nieuwe, acht verdiepingen tellende Nederlands Fotomuseum feestelijk geopend.
DHB Bank is ook dit jaar de hoofdsponsor van Art Rotterdam. DHB Bank is een Nederlandse spaarbank waar je online kunt sparen. Het hoofdkantoor is al ruim 30 jaar gevestigd in Rotterdam. De stad werd door de jaren heen haar thuishaven; mede daarom is DHB Bank de trotse hoofdsponsor van Art Rotterdam.
Art Rotterdam bestaat ook dit jaar weer uit een aantal secties die samen een breed en inhoudelijk sterk beeld geven van de hedendaagse kunstpraktijk. Ze bieden bezoekers houvast en zorgen voor een overzichtelijke leesbaarheid en samenhang van de beurs.
Secties Art Rotterdam 2026
In de Main Section tonen deelnemende galeries een brede selectie hedendaagse kunst. Solo/Duo is hierin geïntegreerd als presentatiemodel waarin het werk van één of twee kunstenaars belicht wordt.
De New Art Section is gewijd aan solopresentaties van opkomende kunstenaars met spannende artistieke praktijken. Na een succesvolle eerste editie keert curator Övül Ö. Durmuşoğlu terug voor Art Rotterdam 2026.
Naast Unseen stands in de Main Section en Solo/Duo sectie zijn er drie speciaal gecureerde secties: New Photography, Encounters en The Past Present. Samen vormen zij een herkenbaar fotografiepaviljoen. Hier zie je hybride beeldwerelden, cross-overs met andere disciplines en nieuwe perspectieven op analoge fotografie en archiefmateriaal. Parallel daaraan vindt de Unseen Book Market plaats in het nieuwe Nederlands Fotomuseum, waar veertig uitgevers een groot aanbod aan fotoboeken en publicaties presenteren. Van Lanschot Kempen is de nieuwe partner van Unseen Photo.
De Prospects sectie van het Mondriaan Fonds laat een breed publiek kennismaken met een nieuwe generatie kunstenaars. Deze veertiende editie toont het werk van 92 startende kunstenaars die in 2024 financiële steun ontvingen om het start van hun carrière te ondersteunen. De tentoonstelling wordt gecureerd door Johan Gustavsson en Daphne Verberg.
Projections is de videokunstsectie van de beurs: een verduisterde ruimte van meer dan 800 vierkante meter met twaalf projecties op vrijstaande schermen van vijf meter breed.
Sculpture Park functioneert als ontmoetingsplek op de beurs met 280 vierkante meter aan sculpturen en installaties. De sectie, vormgegeven door Tom Postma Design, brengt letterlijk lucht en ruimte in de beursopzet.
Een aantal highlights
kumalo | turpin uit Johannesburg presenteert in de Main Section werk van Boemo Diale. Diale groeide op binnen de complexe raciale en sociaal-politieke structuren van post-apartheid Zuid-Afrika en werkt vanuit een multidisciplinaire praktijk waarin identiteit, generatietrauma en dromen samenkomen. Haar beeldtaal is persoonlijk, met een sterke focus op haar moederlijke lijn, en raakt tegelijk aan de gedeelde culturele erfenis van Afrikaanse vrouwen. Door fragmenten uit haar familiearchief te verweven met kleurrijke en dromerige omgevingen ontstaat er frictie tussen de werkelijkheid en verbeelding, waarbij Diale vragen stelt over haar positie, afkomst en de mogelijkheid om via kunst verandering teweeg te brengen.
Kévin Bray (Upstream Gallery) werkt vanuit een multidisciplinaire praktijk waarin digitale en fysieke werkelijkheden voortdurend in elkaar overlopen, met video, digitale schilderkunst, 3D-geprinte sculpturen en sound als gelijkwaardige bouwstenen. Vanuit zijn achtergrond in grafisch ontwerp ontleedt de Franse kunstenaar de logica van software, games en interfaces en vertaalt die naar hybride vormen die laten zien hoe beelden niet alleen onze blik, maar ook ons gedrag en onze werkelijkheid vormgeven. In de Main Section wordt zichtbaar hoe Bray fictie en materie bewust gelijkwaardig maakt, waarbij hij de grenzen tussen digitaal en tastbaar, verbeelding en realiteit, consequent openbreekt. Zijn werk was onder meer te zien in Stedelijk Museum Amsterdam, Palais De Tokyo in Parijs, Kunstinstituut Melly, Foam Amsterdam, het Nieuwe Instituut en The Hole in New York. Het is opgenomen in de collecties van de AkzoNobel Art Foundation, ING en het Ministerie van Buitenlandse Zaken.
ZAHORIAN & VAN ESPEN uit Bratislava (Main Section) toont onder meer werk van Vladimír Ossif, een schilder die werkt binnen de geometrische abstractie. De Slowaakse kunstenaar bracht onder meer tijd door in Parijs, Bratislava, Madrid en New York en zijn levendige schilderijen worden dan ook gevoed door beweging en verandering, wat zichtbaar wordt in dynamische composities waarin vormen botsen, overlappen of juist in evenwicht naast elkaar bestaan. Zijn schilderijen laat zien wat beeld kan uitdrukken wanneer taal tekortschiet. Zijn werk is onder meer opgenomen in de collectie van Musée d’Art Moderne de Paris, Casa de Velázquez in Madrid en de National Gallery van Praag en was onderdeel van de 13e Biënnale van Havana.
In de Solo/Duo-sectie bij Annet Gelink Gallery worden werken getoond van Helen Verhoeven en Steffani Jemison, twee kunstenaars die allebei op hun eigen manier de spanning tussen individu en collectief onderzoeken, en dieper in gaan op het lichaam en representatie. Jemison onderzoekt onder meer de manieren waarop Afro-Amerikaanse cultuur, geschiedenis, kennistradities, beweging, taal en verhaalvorming worden doorgegeven, en maakt performances, video’s, audiowerken en sculpturen die eerder te zien waren in het MoMA, het Whitney Museum (de Whitney Biennial), het Brooklyn Museum, Stedelijk Museum Amsterdam, Jeu de Paume en MoMA PS1. Verhoeven werkt met grootse, gelaagde schilderijen waarin droom, geschiedenis, religie, mythologie en maatschappelijk geweld versmelten. Ze maakte onder meer een staatsieportret voor de Koninklijke Familie en haar werk bevindt zich in de collecties van het Centraal Museum, Stedelijk Museum Amsterdam, het Bonnefanten museum, Saatchi Gallery, The Museum of Contemporary Art in Miami, De Nederlandsche Bank en de Rabobank.
In de Main Section presenteert Heejsteck# de installatie ‘Add to Cart’ van Peer Vink en Tom Putman. Het project neemt de shopping mall als uitgangspunt. Niet als nostalgisch decor maar als verouderd statusicoon, vergelijkbaar met een filmset die van een afstandje overtuigt maar van dichtbij zijn constructie prijsgeeft. De grotendeels afgesloten booth is alleen te betreden via een rotswandachtige poort en leidt naar een kunstmatige grot met waterval en barretje, waarin zichtbaar wordt hoe (nep)natuur en schijnwerelden worden ingezet om verleiding en consumptie aan te sturen. De installatie wordt aangevuld met nieuw werk van beide kunstenaars.
Stephan Balkenhol maakt handgesneden houten sculpturen waarin de mens vrijwel altijd centraal staat. Hij snijdt zijn beelden meestal uit een enkel blok hout, soms zelfs uit een complete boomstam, met hamers en beitels en minimaal gebruik van machines, waarbij splinters, scheuren en groeven zichtbaar blijven. In de Main Section bij AKINCI laat zijn praktijk zien hoe juist die sobere, ambachtelijke werkwijze zorgt voor beelden die universeel herkenbaar zijn. Zijn werk is opgenomen in de collecties van instituten als Centre Pompidou, Tate, ARKEN Museum of Modern Art, Museum Voorlinden, het Museum of Contemporary Art Tokyo, het MoMA, het LACMA, het Art Institute of Chicago, Hamburger Bahnhof, de Peggy Guggenheim Collection en Kunstmuseum Den Haag. Afgelopen zomer was zijn werk nog te zien in een solotentoonstelling in Kunsthal Rotterdam.
In de Solo/Duo-sectie laat Galerie Fontana werk zien van Thijs Segers, waaronder recente schilderijen en een nieuwe installatie. Segers onderzoekt thema’s als verval, transformatie en vergankelijkheid. Zijn schilderijen vangen zowel persoonlijke herinneringen als universele thema’s, en zijn vaak geïnspireerd door verlaten plekken, de natuur en zijn innerlijke belevingswereld. Eerder was zijn werk te zien in onder meer het Noordbrabants Museum, het Paleis op de Dam, het Vincent van Goghhuis, Museum Villa Mondriaan en Het HEM. In 2021, 2024 en 2025 werd hij genomineerd voor de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst.
Kijk voor tickets en een compleet overzicht van de deelnemers op www.artrotterdam.com. Op 20 maart verschijnt de beurscatalogus op GalleryViewer.com.
Geschreven door Flor Linckens
Van 27 t/m 29 maart 2026 presenteert Unseen Photo binnen Art Rotterdam in Rotterdam Ahoy een scherp gecureerd, internationaal fotografieprogramma waarin gevestigde namen en aanstormend talent samenkomen. Unseen is dit jaar opgebouwd uit zes samenhangende onderdelen. Op de beursvloer vind je Unseen in de Main Section en het Solo/Duo-programma: scherp geselecteerd en volledig ingebed tussen de overige Art Rotterdam-presentaties op maar liefst 14.000 m².
In de curated sections komt de inhoudelijke diepte van Unseen extra goed naar voren. Door fotografie te presenteren binnen een gecureerd kader krijgt het werk niet alleen een museaal accent, maar wordt ook zichtbaar hoe levendig, veelzijdig en urgent het medium vandaag de dag is.
New Photography, samengesteld door de Unseen-beurscommissie (bestaande uit Caroline O’Breen, Domenico de Chirico, Els Drummen, Hedy van Erp en Dries Roelens), vormt samen met Encounters en The Past Present een herkenbaar fotografiepaviljoen binnen de beurs.
Fotografiehistoricus, curator en auteur Hedy van Erp werpt in The Past Present een eigentijdse blik op analoge fotografie tot het jaar 2000, met bijzondere aandacht voor verloren archieven en gevonden beelden. Van Erp brengt daarbij kunstenaars samen die op eigentijdse wijze gebruikmaken van bestaande fotografische beelden en technieken om het verleden zo opnieuw gewicht en betekenis te geven.
In Encounters verkent de Milanese curator Domenico de Chirico de wisselwerking tussen fotografie en andere kunstvormen, waardoor er nieuwe narratieven en hybride beeldwerelden ontstaan die de grenzen van het medium oprekken.
Deze drie curated secties bieden samen een gelaagd overzicht van fotografische posities die variëren van conceptueel onderzoek tot ruimtelijke installaties en post-digitale beeldcultuur. Deze fotografen reageren op onderwerpen als identiteit, technologie, materialiteit en de manier waarop beelden circuleren en betekenis verschuift. Unseen Photo krijgt daarmee een eigen signatuur binnen Art Rotterdam en verdiept het kunstaanbod op de beurs. Er ontstaat zo een platform dat fotografie en andere hedendaagse disciplines samenbrengt binnen één dynamische setting, aantrekkelijk voor een jong en internationaal publiek.
De zesde pijler, de Unseen Book Market, vindt gelijktijdig plaats in het nieuwe Nederlands Fotomuseum in Pakhuis Santos, dat in februari 2026 zijn deuren opent. Bij deze officiële partner van Unseen Photo presenteren veertig uitgevers een breed scala aan fotoboeken en -publicaties.
Unseen Photo wordt mede mogelijk gemaakt door de nieuwe Partner: Van Lanschot Kempen.
Een aantal highlights
Binnen de selectie vallen verschillende presentaties op.
Intervalle (Parijs) belicht in de New Photography sectie de reeks ‘Screenlove’ van Julien Mignot. Daarin onderzoekt de kunstenaar hoe intimiteit en afstand verschuiven in een tijd waarin relaties zich via schermen afspelen. Mignot werkt met vervaagde webcambeelden, met nadrukkelijke toestemming van zijn modellen, die hij in halftransparante blokken giet, waardoor het beeld afhankelijk van de kijkhoek verschijnt of verdwijnt. De serie, die teruggrijpt op zijn jeugdige nieuwsgierigheid naar het leven achter ramen, reflecteert op digitaal voyeurisme, de kwetsbaarheid van relaties, hedendaagse vormen van eenzaamheid en de macht die schuilt achter onze blik. Voor Unseen Photo 2026 presenteert Intervalle nieuwe, niet eerder getoonde werken uit deze reeks. Mignot maakte onder meer werk in opdracht voor The New York Times, Vanity Fair, The New Yorker, Chanel, Hermès, Louis Vuitton en de Opéra de Paris.
VIASATERNA (Milaan) zal in de Encounters sectie onder meer werk tonen van Teresa Giannico, die digitale beeldfragmenten uit de online wereld transformeert tot intrigerende, gelaagde composities op het snijvlak van fotografie, collage en schilderkunst. Haar droomachtige scènes tonen hoe algoritmes ons kijken beïnvloeden en hoe we gefragmenteerde beelden in ons hoofd tot nieuwe werkelijkheden samenstellen. In haar nieuwste werk onderzoekt ze op scherpe en poëtische wijze de objectiviteit van fotografie in een tijdperk van eindeloze digitale reproduceerbaarheid. Haar werk is t/m 18 januari 2026 te zien tijdens de achttiende Quadriennale d’Arte in Rome.
Hedy van Erp: “Ray K. Metzker (1931-2014, Verenigde Staten) wordt beschouwd als onderdeel van de fotografische avant‑garde en een pionier in fotografie van de urban space waarin hij experimenteerde met licht. In 2026 verschijnt een monografie van zijn werk, City Lux. Zijn werk zit in de collecties van onder meer MoMA, Metropolitan Museum, Whitney Museum, J Paul Getty Museum en Albertina. De Parijs galerie Les Douches La Galerie presenteert schaarse vintage Ray Metzker prints. Deze worden zelden aangeboden.”
Erika Deák Gallery (Boedapest) presenteert in de Encounters sectie onder andere werk van Andrea Gáldi Vinkó. Zij onderzoekt in haar praktijk de spanning tussen intimiteit, identiteit en de kwetsbaarheid van het dagelijks leven, waarbij ze persoonlijke ervaringen verweeft met universele thema’s. Haar foto’s, die regelmatig balanceren tussen het alledaagse en het absurd-poëtische, waren onder meer te zien in het Robert Capa Contemporary Photography Center en Kunsthalle Budapest. Ze maakte bovendien werk in opdracht voor Tate, Vogue Italië, The New Yorker, Die Zeit, i-D, Dazed en Le Monde. Met haar uitgesproken visuele narratieven geldt ze als een van de meest intrigerende stemmen binnen de Hongaarse fotografie.
Casper Faassen (Bildhalle, Amsterdam, in de Solo/Duo sectie) onderzoekt in ‘ReCollection’ hoe fotografie kan verschuiven van registratie naar een bijna sculpturale vorm, door 1:1-herinterpretaties te maken van omstreden koloniale kunstobjecten uit de museale collecties van bijvoorbeeld het Louvre en het British Museum. In een eigentijdse Wunderkammer brengt hij deze fotografische objecten samen als een kritische reflectie op verzamelen, bezit en de verhalen die we van eerdere generaties erven. Met zijn gelaagde technieken, zichtbare sporen van tijd en de vraag wie het recht heeft om geschiedenis te bewaren, maakt Faassen van fotografie een poëtisch en politiek medium.
Einspach & Czapolai Fine Art (Boedapest) toont in de Main Section onder andere werk van Tamas Dezsö, wiens doorlopende serie ‘Notes for an Epilogue’ de stille erfenis van postcommunistisch Roemenië blootlegt. Dezsö maakt met bijzondere gevoeligheid zichtbaar hoe geschiedenis zich verankert in het alledaagse en bepaalt hoe samenlevingen verder kunnen in de gelaagde nasleep van een regime. Zijn werk was eerder te zien in Foam, het Robert Capa Contemporary Photography Center en het Shanghai Museum of Contemporary Art, en verscheen in publicaties als The New York Times en Le Monde.
Over de curatoren
Domenico de Chirico is een onafhankelijk curator uit Milaan. Hij doceerde daar Visual Culture en Trend Research aan het Istituto Europeo di Design (2011–2015) en was artistiek directeur van de DAMA Fair in Turijn (2016–2019). Zijn ervaring omvat verschillende juryfuncties, residentieprogramma’s en onderwijsposities aan instellingen als Goldsmiths in Londen, de Academy of Arts, Architecture and Design in Praag, Nuova Accademia di Belle Arti in Milaan en de Accademia di Belle Arti di Bologna. Daarnaast was hij gastcurator bij het Swiss Institute in Rome en artistiek directeur van Ortigia Contemporanea 2024. Momenteel verzorgt hij curatoriële rollen voor SWAB Barcelona, de MIA Photo Fair in Milaan en de Prisma Art Prize in Rome.
Hedy van Erp is een Nederlands fotografiehistoricus, curator en auteur, met een focus op vintage en zogenaamde vernacular fotografie. Ze werkte aan tentoonstellingen voor onder meer het Nederlands Fotomuseum, Fotomuseum Den Haag, het National Media Museum in het Verenigd Koninkrijk, het Science Museum in Londen en het (huidige) H’ART Museum in Amsterdam. Daarnaast is ze co-auteur van het boek Photography Decoded (Tate Publishing, 2019). Haar huidige projecten omvatten een tentoonstelling die ze samen met Susan Bright ontwikkelt voor het Alice Austen House Museum in New York, gepland voor juni 2026, en een komende editie van het internationale fototijdschrift Fotozini, dat wordt gewijd aan vintage, obscure en onconventionele fotografie.
Kijk hier 3-D Virtual Tour Art Rotterdam 2025 by Jaap Pameyer
Op donderdag 30 oktober jl overleed de Belgische kunstenaar Louise Delanghe (1994-2025) op 31-jarige leeftijd, als gevolg van een noodlottig verkeersongeval. Vorig jaar sprak Art Rotterdam met deze veelbelovende en zeer geliefde kunstenaar naar aanleiding van haar presentatie op Art Rotterdam bij Pizza Gallery, Antwerpen. Ter nagedachtenis aan Louise plaatsen wij dit interview opnieuw.”
“Als schilderkunst de zee is, dan wil ik de ultieme surfer zijn” – Louise Delanghe
Interview met Louise Delanghe
“Als schilderkunst de zee is, dan wil ik de ultieme surfer zijn.” Iedere beslissing en iedere afweging moet voor de Belgische kunstenaar Louise Delanghe (BE, 1994) zichtbaar zijn, want daarin schuilt voor haar de poëzie van een werk.
Delanghe geldt als groot schildertalent en in haar werk hopt ze van genre naar genre: van portretten ten voeten uit, tot werk op karton en van klassieke naakten tot werk met teksten erop. Pizza Gallery toont op Art Rotterdam een overzicht van werk dat Delanghe tot nu toe maakte. Daarnaast is er werk te zien uit haar nieuwste serie Weeping Wham die ze omschrijft als: “De ongrijpbare schoonheid van de kers op een veel te zoete slagroomtaart”.
Gefeliciteerd met je presentatie op Art Rotterdam. Wat kunnen we verwachten?
Bedankt! Kleur is het trekpaard in mijn werk, een obsessie, vreugde en beproeving tegelijkertijd. Het is het bindmiddel die de gelaagdheid aan verhalen en personages in mijn schilderijen met elkaar verbinden. Op Art Rotterdam wil ik dit graag accentueren met een eclectische mix uit verschillende periodes van mijn traject. Voor vele bezoekers zal het een eerste kennismaking met mijn werk zijn, het is mijn intentie een exciterend geheel neer te zetten op de beurs.
Is het een logisch vervolg op Boulevard Angel, jouw expo van eerder dit jaar bij Pizza Gallery, of ben je een nieuw project aangevangen?
Ik toon grotendeels recent werk, de reeks belichaamt een opeenvolging van staande figuren en bustes met een indringende tedere blik. Een tijd geleden viel mijn oog op een schilderij van William-Adolphe Bouguereau dat ik vond op internet, getiteld ‘The Little Shepherdess.
Naast zijn minder interessante Bijbelse taferelen heeft hij een leven lang gewijd aan het schilderen van vrouwelijke figuren, die allen eenzelfde specifieke uitstraling hebben. Een buitengewoon kwetsbare, romantische, mijmerende, melancholische, soms bezwerende expressie. Een soort rom-com “Avant la lettre”, een gevoel dat me in het dagelijks leven ook soms ongewild kan meeslepen, het raakte me.
De Little Sheperdess was de toorts die een hele waaier aan andere voorbeelden aan het licht bracht. Dit resulteerde in een nieuwe reeks schilderijen getiteld ‘Weeping Wham’. De ongrijpbare schoonheid van de kers op een veel te zoete slagroomtaart kan een omschrijving zijn van wat de toeschouwer te zien zal krijgen. Ik hoop dat de werken een zekere spitante breekbaarheid oproepen waarmee mensen zich kunnen identificeren.
Voor Boulevard Angel maakte je onder meer kleinere schilderijen op afvalhout. Waarom wilde je juist afvalhout gebruiken en is experimenteren met dragers iets dat je graag doet?
De schilderijen in de Boulevard Angel show zijn op drie verschillende plekken in Zuid-Frankrijk tot stand gekomen, het en plein air schilderen was voor mij een openbaring. Als kind heb ik een periode dichtbij Nuenen gewoond, het dorp waar Vincent van Gogh zijn aardappeleters schilderde. Vincent was mijn eerste aanraking met schilderkunst, daarom was het extra bijzonder om in de streek rond Arles te werken en in zijn zuiderse voetsporen te treden. De natuur doet je anders denken en handelen, het voelde niet juist aan om prefab doeken te kopen, het moest een drager worden die al een verleden had.
Zo stuitte ik op een handelaar in Saint-Andiol, een nogal ruig type. Hij kocht loten op in India waarvan de inhoud altijd een gok was. Een deel ervan waren handgemaakte meubels, objecten en curiosa met een koloniaal verleden, de rest waren hout residuen van gedeconstrueerde vervallen gebouwen, sommige nog met prachtig handgeschilderde motieven. De stukken hout waren geselecteerd op het formaat van mijn schildersezel zo ook het gewicht ervan aangezien alles het landschap mee moest ingedragen worden. Na wat onderhandelen, handje contantje, een beetje in ’t zak gezet geweest te zijn was het startschot gegeven.
Mijn gedachten gingen vaak uit naar al de impressionisten die in open lucht schilderden. Je bent onderhevig aan de weersomstandigheden, vooral de kracht van de mistral die in deze streek door het landschap raast heeft mijn richting een aantal keer op lachwekkende wijze bepaald. Ik moest sneller en anders gaan schilderen dan in een studio, in 1 beweging, een momentopname. Het toeval bracht me naar de drager of omgekeerd, en zo is het meestal.
Als ik je Instagram bekijk, dan lijkt je werk alle kanten op te gaan: van portretten ten voeten uit, tot werk op karton en van klassieke naakten tot werk met teksten erop. Is er volgens jou een rode draad te ontdekken in je werk?
Ik vermoed dat snel schakelen geworteld zit in mijn karakter, een hopper zoals ze zeggen. Onrust daalt over me heen als ik te lang visueel en verbaal eenzelfde richting bewandel, een gezonde dosis chaos dat zich doortrekt als ik aan ’t werkt ben. Als schilderkunst de zee is dan wil ik de ultieme surfer zijn, steeds zoekend naar de juiste golf in tijd en ruimte. Ik wil dat elk gebaar en moment van beslissing voelbaar is mijn schilderijen.
Waarom is juist dat belangrijk voor je?
Het is een gevoel waar ik zelf ook naar op zoek ben als ik voor een werk sta. Een onlosmakelijke toets die een beeld eigen maakt, net daar schuilt volgens mij de poëzie.
Je bent nu 29 en staat nog aan het begin van je carrière. Wat hoop je de komende vijf jaar te bereiken?
Ik ben ervan overtuigd dat als je iets gepassioneerd doet er altijd dingen ten gepaste tijde je pad kruisen. De komende vijf jaar blijf ik vooral mijn eigen koers volgen, overal waar de wind mijn werk heen blaast.
Geschreven door Wouter van den Eijkel
Afgelopen Art Rotterdam editie was niet alleen voor het eerst op de nieuwe locatie Ahoy, het was ook de introductie van de nieuwe main partner: DHB Bank. Terugkijkend op een succesvolle lancering, heeft de bank besloten het partnership te verlengen voor de komende jaren.
Een van de hoogtepunten van Art Rotterdam 2025 was dan ook de presentatie van de DHB Art Space. Met dit initiatief nodigt DHB Bank jong talent uit om een blik te werpen op verduurzaming van de stad. De komende editie krijgt de toekomst van Rotterdam Zuid opnieuw speciale aandacht.
“Kunst leent zicht daar goed voor”, aldus Okan Balköse, CEO van DHB Bank: “Kunstenaars kunnen ons anders naar de wereld laten kijken en zo inspireren tot verduurzaming. Met de DHB Art Space geven we Rotterdamse kunstenaars een podium en willen we bezoekers prikkelen met frisse ideeën voor een mooiere wereld”.
Fons Hof, directeur Art Rotterdam: “Met de verhuizing naar Ahoy vorig jaar wilden we verankeren op Zuid. Die ambitie is waargemaakt, mede door de krachtige presentatie in de DHB Art Space van curatoren Houcem Bellakoud en Jeanthalou Haynes. Dat DHB onze Main Partner blijft én de DHB Art Space met hetzelfde curatoren-duo voortzet, versterkt niet alleen de beurs, maar ook Rotterdam en Zuid in het bijzonder.”
De dertiende editie van Unseen, nu als onderdeel van Art Rotterdam, vindt eind maart 2026 plaats; dus niet, als eerder aangekondigd, komende september in de Amsterdamse NDSM Loods. Unseen en Art Rotterdam bundelen de krachten en treffen alle voorbereidingen voor de eerste gezamenlijke editie van 26 tot en met 29 maart 2026 in Rotterdam Ahoy. Net als Art Rotterdam 2025 bestrijkt deze gezamenlijke editie een oppervlak van 14.000 m2.
Strategische alliantie
De afgelopen jaren zag Unseen zich geconfronteerd met een afnemende rol van fotografie binnen galerieprogramma’s en een dalend aantal galeries dat zich exclusief op fotografie richt. De strategische alliantie met Art Rotterdam biedt nieuwe mogelijkheden voor Unseen: een compacte, zorgvuldig gecureerde en scherpe selectie fotografie binnen een brede kunstcontext.
Art Rotterdam, geroemd als belevingsbeurs met uiteenlopende secties onder één dak waaronder videokunst, sculpturen en grootschalige installaties, wordt met de toevoeging van een sterke fotografiesectie nog gevarieerder en aantrekkelijker voor een jong en internationaal publiek.
Een krachtiger platform voor fotografie
Fons Hof, directeur van Art Rotterdam en Unseen Amsterdam:
“Juist in een tijd waarin de fotografiemarkt voor uitdagingen staat, biedt de integratie van Unseen in Art Rotterdam een unieke kans voor vernieuwing. Zo ontstaat een krachtiger platform dat fotografie als onmisbare stem binnen de hedendaagse kunst versterkt.”
Voordelen van de nieuwe, gezamenlijke opzet
Naast het profiteren van de bezoekersstromen en promotie van Art Rotterdam, houdt Unseen de focus op internationale verzamelaars, curatoren en fotografieprofessionals. Daartoe ontwikkelt Unseen in samenwerking met curatoren van de beurs diverse speciale programma’s. De heropening van het Nederlands Fotomuseum in het iconische pakhuis Santos in Rotterdam zal hierbij een prominente rol spelen.
Daarnaast blijven de social mediakanalen van Unseen (92.000 Instagram-volgers) uitsluitend gericht op fotopresentaties. Hierdoor krijgen de geselecteerde Unseen-werken extra exposure tijdens Art Rotterdam. De strategische samenvoeging biedt fotografietalent een nog breder podium.
De unieke identiteit en missie van Unseen – het ontdekken en ondersteunen van opkomend fotografietalent – blijven centraal staan, en worden nog meer aangescherpt binnen het multidisciplinaire karakter van Art Rotterdam
Unseen Book Market @ Het Nederlands Fotomuseum
Tijdens Unseen Photo 2026 in Ahoy Rotterdam, vindt gelijktijdig de Book Market plaats in het dan net geopende Nederlands Fotomuseum. De entreeruimte van het museum biedt plaats aan ongeveer 40 uitgevers, waardoor een uitgebreid platform ontstaat voor bijzondere boeken en andere fotografie-uitgaven. Begin 2026 opent het Nederlands Fotomuseum in een spectaculair nieuw gebouw in Rotterdam. Warehouse Santos biedt een indrukwekkende acht verdiepingen gewijd aan fotografie.
Directeur Art Rotterdam Fons Hof over de verhuizing naar Rotterdam Ahoy
Art Rotterdam verhuist voor de 26e editie naar Rotterdam Ahoy, het evenementencentrum op Rotterdam Zuid. Beursdirecteur Fons Hof zag de mogelijkheden die Ahoy biedt direct. Naast Prospects, dat de aanleiding vormde voor de verhuizing, keren in Ahoy ook Projections, Sculpture Park en Intersections terug. ‘Het wordt een totaalbeleving. We laten een veelzijdig spectrum zien: van meer verzamelbare kunst tot institutioneel werk.’
‘Veel locaties van 10.000 m2 of meer zijn er niet in Rotterdam, maar één eigenlijk’, vertelt Hof over de keuze voor Ahoy. Hof en zijn team moesten op zoek naar een nieuwe locatie voor Art Rotterdam toen bleek dat de distributiehal van de Van Nelle Fabriek vanaf 2025 niet meer beschikbaar was. Prospects, de sectie voor jonge kunstenaars die worden ondersteund door het Mondriaan Fonds, huist ieder jaar in de hal. Het ontbreken van de sectie zou direct raken aan de identiteit van Art Rotterdam als dé beurs voor jonge kunst.
‘Het is geen architectonisch monument, maar we krijgen er veel voor terug. Mensen kennen de Arena van Ahoy van concerten of van het tennistoernooi, maar wij zitten in de beurshallen. Die zijn helemaal gerenoveerd en er is een concertzaal bijgekomen, de RTM Stage. Verder is er een mooie mix van dag- en kunstlicht. We zijn blij verrast.’
‘Eigenlijk groeide Art Rotterdam in de Van Nelle Fabriek uit zijn jasje’, zegt Hof. De entree was niet breed, waardoor er opstoppingen ontstonden, de parkeerruimte was beperkt en mogelijkheden voor horeca ook. ‘In Ahoy zijn we een kleine speler’, zegt Hof wijzend op de grotere capaciteit van Ahoy.
Concept verbreden
Hof zag direct de mogelijkheid om het beursconcept van Art Rotterdam te verbreden. In Ahoy kan Prospects plaatsvinden, het onderdeel krijgt ook veel meer ruimte. Daarnaast keren de secties Sculpture Park, Intersections (grootschalige werken) en Projections (videokunst) terug. Alle drie sectie die wegens ruimtegebrek niet iedere editie geprogrammeerd werden. ‘Het wordt een totaalbeleving. We laten een veelzijdig spectrum zien: van meer verzamelbare kunst tot institutioneel werk.’
Daarnaast is de nieuwe opzet ingegeven door een nieuwe generatie verzamelaars. Niet langer koopt een kleine groep mensen heel veel kunst, maar is er een bredere groep die minder koopt. Deze groep wil over alle facetten van de kunstwereld geïnformeerd worden. ‘Mensen gaan een dagje uit, daar hoort lekker eten bij. In Ahoy verdrievoudigt het horeca-aanbod, onder met een pop-up restaurant van Café Marseille, een grote naam in Rotterdam met lekkere, eerlijke gerechten uit de Franse keuken.’
‘Beurzen bekijken voortdurend hoe ze hun concept interessanter kunnen maken. Die sleutel hebben we gevonden’, aldus Hof. Hij legde het nieuwe concept voor aan buitenlandse galeries en die reageerden zeer enthousiast. Het aantal buitenlandse deelnemers steeg van een derde naar de helft. In de New Art-sectie, het deel van de beurs voor jonge galeries, is zelfs 80% van de deelnemers afkomstig uit het buitenland. Dat heeft onder meer te maken met de internationaal vermaarde curator van de New Art-sectie, de Berlijnse Övül Durmuşoğlu.
Band met Rotterdam-Zuid
Art Rotterdam heeft altijd veel aandacht gehad voor kunstinstellingen en -initiatieven en veel waarde gehecht aan een goede band met de stad. De verhuizing naar Ahoy Rotterdam betekent ook een verhuizing naar Rotterdam Zuid. Het deel van de stad dat de gemeente graag verder wil ontwikkelen. Net als Art Rotterdam hecht de nieuwe hoofdsponsor, de Rotterdamse DHB Bank, aan een goede band met de stad. In de nieuwe DHB Art Space, gecureerd door het Rotterdamse collectief Unity in Diversity, wordt die verbinding tussen de kunstwereld en de bewoners gelegd door Pedro Gil Farias. Hij maakt een geluidskunstwerk waarin de dromen van de bewoners van Rotterdam Zuid te horen zijn.
Geschreven door Wouter van den Eijkel
De New Art Section is misschien wel een van de meest spannende onderdelen van Art Rotterdam. Dit jaar heeft curator Övül Ö. Durmuşoğlu een verrassende mix van internationale galerieën samengebracht, waarbij elke galerie een solopresentatie toont van kunstenaars die vernieuwende formele en materiële uitdrukkingsvormen onderzoeken. De sectie verwelkomt galeries en kunstenaars van alle leeftijden en biedt daarmee een unieke plek waar bezoekers de uiteenlopende paden kunnen verkennen die kunstenaars inslaan om de status quo uit te dagen.
Curator Övül Ö. Durmuşoğlu brengt haar rijke internationale ervaring en scherpe visie naar deze dynamische sectie. Met een indrukwekkende achtergrond in zowel biennales als exposities en een diepgaande betrokkenheid bij intersectionele en feministische perspectieven, richt Durmuşoğlu zich op het creëren van een omgeving waar diverse artistieke stemmen en vernieuwende ideeën samenkomen. Onder haar leiding biedt de New Art Section niet alleen een verfrissende constellatie van kunstenaars, maar stelt het ook kritische vragen over wat ‘nieuw’ werkelijk betekent in een tijd van grote maatschappelijke en culturele transformatie. In een interview vertelt Durmuşoğlu over haar visie, haar curatoriale aanpak, en de spannende samenwerkingen die dit jaar in de New Art Section te zien zijn.
Kun je jouw visie op de New Art Section beschrijven? Hoe hebben jouw ervaringen in diverse contexten — variërend van biënnales tot monografische tentoonstellingen — en jouw focus op thema’s zoals intersectionele toekomstperspectieven en samenhorigheid vanuit een feministisch queer perspectief jouw aanpak bij het cureren van de New Art Section gevormd? Wat hoop je dat het publiek meeneemt?
De wereld ondergaat sinds 2020 een ingrijpende en pijnlijke golf van transformatie. Sommigen noemen het de tijd van monsters, geïnspireerd door Gramsci en Baumann, anderen stellen dat het liberalisme allang dood is en niemand zich nog om het lichaam bekommert. Vragen moeten radicaal worden herzien en oplossingen zullen gezamenlijk moeten worden gevormd. Freddie Mercury vroeg het in 1991 al: ‘Does anybody know what we are living for?’
Als curator ben ik gericht op het collectieve geheugen van strijd, intersectionele toekomstperspectieven en samenhorigheid. Daarom fascineert het me persoonlijk wat achterblijft en wat nieuw kan ontkiemen nadat deze ingrijpende vloedgolf is weggeëbd. De New Art Section belichaamt daarom een onderzoekende houding: wat is dat ‘nieuwe’ waar we steeds naar streven? Welke veelzijdige taal kan zich ontwikkelen binnen die geest van onderzoek?
Ik hoop dat bezoekers de sectie verlaten met een gevoel van nieuwsgierigheid, verbeeldingskracht en hoop, geïnspireerd door de constellatie aan artistieke stemmen en perspectieven die hier samenkomen. De wereld herbergt vele werelden die naast elkaar bestaan, en in de kunstwereld is dat niet anders. Het creëren van betekenisvolle omgevingen voor verbinding en dialoog, in plaats van verdeeldheid en isolatie, is essentieel binnen elke vorm van artistieke presentatie, ook op de kunstmarkt.
Wat spreekt je het meest aan in deze editie van de New Art Section? Kun je een aantal kunstenaars uitlichten die tijdens het selectieproces indruk op je hebben gemaakt?
Allereerst ben ik blij mijn ervaring bij ARCO Madrid mee te nemen naar Art Rotterdam. Deze organisatie is van grote waarde voor lokale en regionale spelers en heeft veel potentieel om verder te groeien buiten de regio. De New Art Section biedt opkomende galerieën een belangrijk podium om hun stem te versterken, terwijl het jonge, internationale posities verbindt met de Nederlandse kunstscene.
Mercedes Azpilicueta, die na Buenos Aires de stad Amsterdam als haar tweede thuis heeft omarmd, zal voor het eerst werk tonen op Art Rotterdam. [Haar werk was tot voor kort te zien in het Stedelijk Museum, red]. Dankzij de Spaanse galerie Prats Nogueras Blanchard presenteren we haar geestige en grensverleggende werk, dat onze dagelijkse kijk op lichamelijkheid op scherp zet.
Daarnaast keert de in Brussel gevestigde kunstenaar Yesim Akdeniz, die vijftien jaar geleden al schilderijen toonde op Art Rotterdam, terug met een verfijnde installatie waarin ze voortbouwt op de eigenaardigheden van het modernistische denken.
Ivan Gallery uit Boekarest, al jarenlang een samenwerkingspartner en vriend, presenteert voor het eerst het sterke en verfijnde schilderwerk van Shahin Sharafaldin, die tegenwoordig in Londen woont.
Ook ben ik erg blij om samen met Balcony Gallery uit Lissabon het frisse en compromisloze werk van Mane Pacheco te kunnen presenteren, een kunstenaar die ik al een tijdje volg.
Dankzij KIN, een van de nieuwe stemmen uit Brussel, ontdekte ik het intrigerende werk van Tanae Hynes, dat de illusies van liberale logica bevraagt. Deze thematiek sluit naadloos aan bij het werk van Nina Kovensky uit Buenos Aires, gepresenteerd door Quimera.
Je hebt in verschillende institutionele contexten gewerkt binnen je internationaal georiënteerde praktijk, naast je betrokkenheid bij kunstbeurzen. Hoe zie jij de wisselwerking tussen de commerciële kunstwereld en experimentele en kritische kunstpraktijken?
Ik ben altijd nieuwsgierig naar infrastructuren en vind het essentieel om de dynamiek tussen de verschillende onderdelen van de kunstwereld te erkennen en te begrijpen, om op die manier betere werkoplossingen te kunnen voorstellen. Een evenwicht tussen galeries, projectruimtes, initiatieven, kunstcentra en musea binnen een specifieke context weerspiegelt een gezonde en zorgvuldig geweven artistieke structuur. In een wereld die ons steeds vaker dwingt tot simpele reacties als ‘like’ of ‘dislike’, pleit ik ervoor om te zoeken naar zinvolle pluraliteiten en een rechtvaardige verdeling van middelen.
Wat lees en kijk je momenteel?
Ik lees op dit moment de Engelse vertaling van Aimé Césaire’s lange gedicht Return to My Native Land (1956), wiens gedachtegoed me blijft inspireren. De reflectie op de maatstaf van de wereld, radicale hoop en de ironie van de veronderstelde gelijkheid van de mensheid. Daarnaast is The Golden Rhinoceros: Histories of the African Middle Ages (2013) van François-Xavier Fauvelle een verfrissende leeservaring. Fauvelle benadert de onvertelde geschiedenissen van beschavingen op een uiterst zorgvuldige en intelligente manier. Verder geniet ik van de sprankelende nieuwe biografie van Audre Lorde, geschreven door Alexis Pauline Gumbs, Survival is a Promise: The Eternal Life of Audre Lorde.
Daarnaast heb ik ook het werk van Pinar Ögrenci en Claudia Pages Rabal bekeken als voorbereiding op nieuwe teksten waaraan ik werk, evenals Kamal Aljafari’s nauwgezette en tegendraadse film A Fidai Film (2024).
Over
Övül Ö. Durmuşoğlu is curator, schrijver en docent met een focus op kritische reflecties op de maatschappij, de duurzaamheid van intersectionele toekomstperspectieven en samenhorigheidspraktijken vanuit feministische queer perspectieven. Recentelijk stelde zij de monografische tentoonstellingen samen van The Story Behind Each Word Must Be Told door Nil Yalter (Ab Anbar, Londen), Portrait of a Movement door Pauline Boudry en Renate Lorenz (CA2M, Madrid en Tensta Konsthall, Stockholm), en Burn&Gloom, Glow&Moon: Thousand Years of Troubled Genders door Katrina Daschner (Kunsthalle Wien, Wenen). Daarnaast was zij co-curator van twee edities van de Autostrada Biënnale in Kosovo en stelde ze programma’s samen voor de Istanbul Biënnale, dOCUMENTA (13) en steirischer herbst. Durmuşoğlu is mede-leider van het Art in Discourse-programma aan de Hochschule für Bildende Künste in Braunschweig en gaf eerder les als gastdocent aan de Graduate School van de Universität der Künste in Berlijn. Ze woont en werkt in Berlijn.
New Art Section 2025
De galeries die in 2025 deelnemen aan de New Art Section zijn: Balcony Gallery (Portugal), Brinkman & Bergsma Contemporary Art (Nederland), BUYSSE GALLERY (België), Contemporary Cluster (Italië), Double V Gallery (Frankrijk), Erika Deák Gallery (Hongarije), Galerie Fleur & Wouter (Nederland), Galerist (Turkije), Gallery Van Fanny Freytag (Nederland), Ivan (Roemenië), JOEY RAMONE (Nederland), Kin Gallery BV (België), Mini Galerie (Nederland), Pizza Gallery (België), Prats Nogueras Blanchard (Spanje), Quimera (Argentinië), SANATORIUM (Turkije), TATJANA PIETERS GALLERY (België), Wouters Gallery (België) en Zyrland Zoiropa (Duitsland).
Geschreven door Flor Linckens
Kunstenaar Tanea Hynes groeide op in Labrador City, een afgelezen plaats in Newfoundland en Labrador, Canada, die maar om maar één ding draait: de winning van ijzererts. In haar werk reflecteert Hynes op de impact van deze industrie op de bevolking, de natuur en de identiteit. Aan de hand van fotografie, tekeningen en installaties onderzoekt ze hoe arbeid, natuur en kapitalisme met elkaar verweven zijn.
Het werk van Tanea Hynes is te zien in de booth van KIN in de New Art Section
Een stad gebouwd op ijzer
De plaatsnaam is misschien wat misleidend, want Labrador City geen stad in de gebruikelijke zin van het woord. Het is geen regionaal knooppunt van handel, heeft geen rijk cultureel leven, en jonge mensen trekken er ook niet heen om te gaan studeren. In Labrador City draait alles om de mijnbouw, het startpunt van een mondiale productieketen.
Het stadje ontstond in de jaren ‘60 na de ontdekking van een grote hoeveelheid ijzererts in de regio. De plaats werd opgebouwd volgens de utopische idealen de laat 19e-eeuwse Garden City-beweging. Het moest een gemeenschap worden waarin de mijnwerkers en hun families een goed leven konden leiden. Enige tijd werden die verwachtingen ingelost. In de beginjaren investeerde de Iron Ore Company of Canada in moderne faciliteiten en sociale programma’s, maar na overnames door multinationals als Rio Tinto en Mitsubishi verdwenen deze voorzieningen.
Die sociale programma’s waren geen overbodige luxe als je beseft dat er in de wijde omgeving niets anders is dan bos en wildernis. Als iemand vermist zou worden in de bossen, is het zoeken naar een speld in de hooiberg, merkt Hynes op in haar afstudeerproject. De dichtstbijzijnde grote stad is Montreal, die ligt hemelsbreed op 1250 km afstand – ongeveer de afstand van Rotterdam naar noord-Spanje. Het inwonertal schommelt momenteel rond de 7500. Op het toppunt, medio jaren ’70, woonden er 12.000 mensen.
Die fluctuaties van het inwonertal houden verband met de fluctuaties in de mondiale vraag naar ijzererts. Tanea Hynes werd er in 1996 geboren en maakte de afgelopen decennia meerdere boom- en bustcylci mee. Perioden van economische hoogtij werden afgewisseld door diepe recessies, waarin mensen hun banen verloren, hypotheken niet werden afgelost en huizen onverkoopbaar werden. Deze cycli laten niet alleen hun sporen na in de lokale economie, maar bepalen ook het sociale leven in de stad. Labrador City heeft dan ook een eigen klassensysteem van mijnwerkers en management. Elk met eigen belangen. Regelmatig staan ze lijnrecht tegenover elkaar op het punt van arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden.
De mijn als levensader en vloek
Ook Hynes’ leven is onlosmakelijk verbonden met de mijnbouw. Om haar studie te bekostigen, werkte ze vijf zomers als vrachtwagenchauffeur in een open-pit-mijn. Ze ervoer de fysieke en mentale belasting van het werk en de constante druk om de productie op te voeren. De mijnen zijn namelijk constant in bedrijf – 24 uur per dag, 365 dagen per jaar en het werk wordt enkel onderbroken bij ernstige ongelukken. Terugblikkend op die ervaring schrijft Hynes:
‘This experience helped to shape my perspective on global economics, natural resource extraction, human impact on ecological systems, labour politics, and the world at large. I hold an understanding of the unforgiving demands of the mining industry and the place of myself, my family, and my closest friends within that system. I have experienced many close calls and felt the pressures of the endless push for faster production. Furthermore, I have felt my own body resist in ways that I cannot put into words. These experiences fuel my desire to create urgent works of art and photographs, attempts to materialize what can only be felt in one’s gut.’
Dit meedogenloze ritme heeft niet alleen een impact op de arbeiders, maar uiteraard ook op het landschap. Hynes richt zich in haar werk op beide. In meer theoretische verhandelingen over de mijnbouw staat deze vaak, en niet ten onrechte, gelijk aan de vernietiging van de natuurlijke wereld. Maar wie zich, zoals Hynes, in een dergelijke gemeenschap begeeft, ziet naast verveling, verslaving en fysieke pijn ook hoop, saamhorigheid, doorzettingsvermogen. Ze heeft oog voor mensen die geven om de natuurlijke wereld en er afhankelijk van zijn voor fysiek en geestelijk welzijn, ontspanning en vreugde. Zo legt ze vast hoe mijnwerkers hun vrije tijd doorbrengen in de natuur, op zoek naar rust in hetzelfde ecosysteem dat ze doordeweeks ontginnen. De relatie tussen de mijnwerkers, de mijn en de natuur is dus uiterst complex.
Getuigenis en protest
Hynes’ werk wordt vaak vergeleken met de documentaire traditie van Newfoundland en Labrador. In de jaren 1950-1970 speelden documentaires een grote rol in het aankaarten van sociale ongelijkheid en de gevolgen van grootschalige mijnbouw. Sindsdien blijft de mijnindustrie liever uit de media en blijven de poorten gesloten voor buitenstaanders.
In het najaar van 2023 vroeg een jeugdvriendin, die inmiddels een managementpositie had, Hynes om te komen fotograferen in een mijn. Hynes was verbaasd over het gemak waarmee het voorstel werd gedaan. Het feit dat Hynes is opgegroeid in Labrador City en deel uitmaakt van de gemeenschap, zal daarbij een rol hebben gespeeld, het maakt haar een insider. Wellicht heeft het ook te maken met haar minder activistische benadering dan de documentairemakers van weleer. Hynes erkent de paradox van de mijnbouw: deze is destructief, maar vormt tegelijkertijd de bestaanszekerheid van haar gemeenschap.
Die paradox spreekt ook uit haar beschrijving van de beelden die ze in de mijn maakte: ‘While this industry provides vital metals to the ever-expanding world at large, these scenes represent the epicentre of so much chaos, of pain, addiction, sadness, and bleak degradation.’ Enerzijds erkent het ze het belang van de mijnbouw, anderzijds is de prijs die daarvoor wordt betaald hoog.
Remediated
De beelden die ze in de mijn maakte wisselt Hynes in haar serie Remediated af met foto’s van verlaten landschappen waar de natuur zich probeert te herstellen. Plekken die ooit bruisende werkterreinen waren, zijn nu littekens in de aarde. Wat blijft er over wanneer de grondstoffen op zijn en de mijnen worden verlaten, is de vraag die Hynes opwerpt. De langetermijnschade die mijnbouw aanricht wordt in de regel namelijk afgewenteld op lokale gemeenschappen, zoals die van Labrador City.
Deze serie is niet te zien tijdens Art Rotterdam, maar geeft wel een idee waarom Hynes ook hoopvol is. “Remediated, along with the portraits in my exhibition, communicate that there is a path forward, and that we are already on that path. The way forward is not only through physical remediation of the land, but in meaningful, mutually beneficial communion with both the land and with each other.”
De weg voorwaarts
De weg voorwaarts ligt volgens Hynes in een inheemse, anti-koloniale denkwijze, een die de aarde niet ziet als een verzameling te ontginnen goederen, maar als een verlengstuk van onszelf. In deze visie zorgt de aarde voor ons en is ze de belichaming van talen, verhalen en geschiedenissen.
De relatie tussen de mens en de aarde is dan ook het onderliggende, bredere thema van Hynes’ werk. Mijnbouw komt immers overal ter wereld voor, Labrador City is daar slechts een voorbeeld van. De schaal ontstijgt het individu en waarschijnlijk ook ons voorstellingsvermogen. Miljoenen tonnen steen worden verplaatst, rivieren worden omgeleid en bergen verdwijnen ervoor. De mijnwerkers in Labrador City zijn slechts een onderdeel van een systeem dat uit vele schakels bestaat. Ze zien de vruchten van hun werk niet, want de grondstoffen worden elders tot producten verwerkt.
Hynes’ werk is daarmee tegelijk een pijnlijke herinnering aan het feit dat voor iedere industrie een menselijke en ecologische prijs wordt betaald, en een pleidooi voor een andere manier van denken over landgebruik. In plaats van de aarde te beschouwen als een eindeloze bron van economisch gewin, moeten we haar zien als een verlengstuk van onszelf, als een plek die zorg en respect verdient.
Geschreven door Wouter van den Eijkel
Op weg naar zijn appartement liep Jonas Brinker ’s nachts over Times Square. Tot zijn verbazing zag hij een libelle uitrusten op het trottoir, midden in een van de drukste plekken ter wereld. Brinker had zijn camera bij zich en besloot op zijn knieën te gaan zitten en het insect frontaal te filmen. De libelle lijkt ons de hele film aan te kijken, waardoor het de hoofdrolspeer wordt van de film. “Een wild dier dat wordt erkend als individu. Een wezen dat je heel duidelijk kan zien, maar waarvan de essentie toch ongrijpbaar blijft.
“Het werk draait meer om aanwezigheid dan om betekenis,” zegt Brinker. “De libelle is er niet om iets te vertegenwoordigen, maar bestaat simpelweg, als individu, in dat moment.” Untitled (25.07.2022, 02:14 AM) sluit naadloos aan bij Brinkers werk, waarin verschillende elementen die al lang bestaan—de libelle bestaat al ongeveer 320 miljoen jaar—op een vluchtige manier samenkomen.
Jonas Brinker (Duitsland, 1989) wordt beschouwd als een van de meest prominente videokunstenaars van zijn generatie. Zijn werk is onder meer geëxposeerd bij Marres in Maastricht (2018), Palais de Tokyo in Parijs (2018), in de legendarische Berlijnse nachtclub Berghain (2020), en vorig jaar op Piccadilly Circus in Londen. We spraken Jonas Brinker kort voor de opening van zijn eerste institutionele solotentoonstelling in de Kunstverein Harburger Bahnhof in Hamburg.
Jonas Brinker wordt gepresenteerd door Zyrland Zoiropa uit Berlijn. Zijn werk Untitled (25.07.2022, 02:14 AM) is te zien in de Projections-sectie.
Je zei eerder dat je druk bezig was met de voorbereidingen voor een grote tentoonstelling in Hamburg. Ben je tevreden over hoe het is geworden?
Ja, ik was bezig met mijn eerste institutionele solotentoonstelling in Kunstverein Harburger Bahnhof in Hamburg. De tentoonstelling draait om vuurvliegjes in Central Park, vertaald naar een grootschalige videoinstallatie in de historische wachthal van de Kunstverein. Hun bioluminescente signalen, uitgezonden in hun laatste levensfase als soort-specifieke communicatie, worden gecombineerd met luchtbeelden van de skyline van New York ’s nachts. De poging om hun lichtflitsen vast te leggen, verandert zo in een melancholische verkenning van verlangen, tijd en de verweven werelden van mensen en niet-menselijke wezens.
Ik ben erg blij met hoe de tentoonstelling is geworden en ik ben helemaal verliefd op het feit dat de ruimte zich tussen de sporen van een treinstation bevindt, waardoor het een bijzonder geschikte locatie is voor werken die zich in de tijd ontvouwen.
De wijze waarop je jouw werken presenteert, is een cruciaal onderdeel van je werk. Wat voor presentatie had je in gedachten voor Untitled (25.07.2022, 02:14 AM)?
Toen ik de film maakte, stelde ik me een vrijstaande wandprojectie voor, zodat het beeld zich uitstrekt in de daadwerkelijke ruimte. De projectie moet hoger zijn dan een mens, zodat we het insect op ooghoogte bekijken of zelfs iets omhoog moeten kijken. Dit creëert een intieme situatie waarin een klein wezen dat we gemakkelijk over het hoofd zien een krachtige aanwezigheid krijgt. Zo krijgt de ontmoeting krijgt betekenis en resoneert daardoor.
Untitled (25.07.2022, 02:14 AM) draait om een libelle die uitrust op Times Square in New York. We zien een close-up van de libelle, waarvan de ogen en vleugels het veranderende licht van de omgeving reflecteren. Hoe ontstond het idee van een libelle op Times Square?
Hier zit een interessante connectie: het was niet iets dat ik had gepland of bewust van tevoren had bedacht. Ik was bezig met mijn andere werk en terwijl ik ’s nachts terugliep naar het appartement waar ik verbleef, kwam ik door Times Square. Daar, midden op de stoep, zag ik ineens die libelle. Omdat ik mijn camera bij me had, uitgerust met een macrolens, besloot ik op de grond te gaan liggen en een moment de tijd te nemen om het insect te filmen. Op die manier is het werk een directe reactie op een onverwachte ontmoeting, iets dat volledig toevallig gebeurde.
De libelle is het enige dat we te zien krijgen. Je zou het kunnen beschrijven als een opname van de indrukken die een libelle heeft terwijl hij rust op Times Square. Was dat een bewuste keuze?
De bewuste keuze was om het insect op ooghoogte te filmen, met de camera recht op hem gericht. Hierdoor lijkt de libelle ons terug aan te kijken. Zo wordt het de hoofdrolspeler van de ontmoeting: een wild dier dat wordt erkend als individu, een wezen dat je heel duidelijk kan zien, maar waarvan de essentie toch ongrijpbaar blijft.
Ik was gefascineerd door de reflecties van de stadslichten en billboards in zijn vleugels en ogen, waarin de omgeving zowel wordt geabsorbeerd als weerkaatst. Er zit ook een element van diepe tijd in: dit oeroude insect, dat in 320 miljoen jaar nauwelijks is veranderd, rust op een stoep van beton vermengd met de glinsterende resten van de oeroude rotsen van Manhattan, verlicht door de verschuivende kleuren van digitale schermen en advertenties.
Dus op veel manieren ben ik geïnteresseerd in wat er al is—verschillende elementen die op een vluchtige manier samenkomen. Natuurlijk kunnen we alleen maar speculeren over wat het insect waarneemt, maar de libelle was waarschijnlijk gedesoriënteerd, waarschijnlijk misleid door de felle verlichting van het plein, waardoor hij verdwaald raakte. Na het filmen heb ik hem naar het dichtstbijzijnde park gebracht.
Door de geschiedenis heen zijn dieren vaak gebruikt als metaforen: leeuwen staan voor kracht, wolven voor vrijheid, enzovoort. De close-up in Untitled (25.07.2022, 02:14 AM) verzet zich tegen deze metaforische interpretatie. Waarom daag je antropocentrische narratieven uit met je werk?
Ik ben geïnteresseerd in het loslaten van de neiging om symbolische betekenissen toe te kennen aan niet-menselijke dieren. De libelle is er niet om iets te vertegenwoordigen; hij bestaat simpelweg, als individu, in dat moment. Untitled (25.07.2022, 02:14 AM) draait om aanwezigheid in plaats van betekenis.
Ik probeer die openheid in mijn werk te bewaren: waarnemen zonder op te leggen, observeren zonder te veronderstellen, ruimte creëren voor een ontmoeting waarvan de betekenis niet vaststaat, maar zich ontvouwt. Door de focus te verschuiven van interpretatie naar observatie, wil ik niet-menselijke subjectiviteit erkennen zonder deze te reduceren tot een door mensen toegewezen rol.
Zelfs als ik probeer af te stappen van antropocentrische narratieven, kan ik natuurlijk nooit ontsnappen aan mijn menselijke perspectief. Maar door me bewust te zijn van deze beperking, hoop ik een ruimte te creëren waarin betekenis ontstaat door observatie, in plaats van deze op te leggen.
Geschreven door Wouter van den Eijkel
